Parkinson hastalığı nedir?

Parkinson hastalığı nedir?

Erişkinlerde sıklıkla görülen Alzheimer hastalığından sonra sıralamada ikinci sırada yerini alan ‘nörodejeneratif’, yani sinir hücre harabiyeti sonucunda gelişme gösteren bir hastalıktır.

55 ila 60 yaş üzeri nüfusta yüzde bir oranında parkinson hastalığına rastlanmaktadır. Ancak yaşam süresinin uzaması sebebiyle ve toplumda yaşlı nüfusun artması ile parkinson hastalarının sayısında ciddi bir artış saptanmıştır.

Parkinson belirtilerinin yüzde 5 ila yüzde 10’u kalıtsaldır. Genetik tipler ise genel olarak 40 yaş öncesinde başlamaktadır.

Toplumda yerleşmiş olan ‘Parkinson yaşlılık hastalığıdır’ düşüncesi ile genç bireylerde görülen hareket yavaşlılığı kesinlikle gözden kaçırılmamalıdır.

Parkinson hastalığını belirtileri nelerdir?

Hareketlerde gözlemlenen yavaşlama parkinson hastalığının temel belirtisidir. Ancak eklem hareketlerinde gözlemlenen katılık ve titreme erken dönemde görülen başlıca belirtileridir. Parkinson hastalığında bu belirtilere ilerleyen dönemlerde denge bozukluğu da eklenmektedir.

Yukarıda saydığımız motor belirtilerin yanı sıra motor dışı belirti ve bulgular da gözlemlenmektedir.

Motor dışı belirtiler ise; pozisyon değişikliği ile kan basıncının düşmesi, kabızlık, anksiye, uyku bölğnmeleri, depresyon ve huzursuz bacak sendromudur.

Parkinson hastalığında kullanılan ilaçlar ileri yaşlarda ve bilişsel bozukluğa sahip olan kişilerde kabus ve halüsnasyonlara neden olabilmektedir. Bu durum da hasta ve ailesi açısından yaşam kalitesini bozan bir durumdur.

Genç hastalarda ve özellikle erkek hastaların tedavisinde kullanılan bazı ilaçlar dürtü kontrol bozukluğuna neden olmaktadır. Peki nedir bu dürtü kontrol bozukluğu?

Dürtü kontrol bozukluğu olan kişilerde aşırı para harcama, şans oyunlarına düşkünlük, cinsel davranışlarda değişiklikler, aşırı yeme gibi davranış sorunları gözlemlenmektedir.

Hasta ve yakınları tarafından fark edilen değişiklikler, doktor ile yapılan iş birliği ile ortadan kaldırılabilmektedir.

Parkinson hastalığının nedeni nedir? İlerlemesi durdurulabilir mi?

Parkinson hastalığının beyin sapında özel bir grup sinir hücresinin, henüz kesin nedenini bilemediğimiz bir süreç sonucunda kaybına bağlı olarak dopamin maddesindeki eksilmeden kaynaklandığı bilinmektedir.

Hücre hasarına yol açan mekanizmalar birden fazla olduğu için hastalığın kökenine yönelik tedavi bugün için mevcut değildir.

Sessizce başlayan ve yavaş ilerleyen parkinson hastalığında belirtiler, vücudun sol veya sağ tarafından başlar ve üç yıl gibi kısa bir sürede iki tarafı da ele geçirir. Bu aşamadan sonra ilerleyen dönemlerde denge sorunları ile birlikte donma ve düşme de beraberinde gelir.

Parkinson hastalığının orta hat belirtileri olarak tanımlanan konuşma, yürüyüş ve yutma bozuklukları ilaç tedavisine yanıt vermez. Parkinson hastalarında gözlemlenen denge bozukluğu şiddetli ise cerrahi yöntemler de işe yaramaz.

Günümüzde beyinde kalan dopaminden daha fazla yararlanmayı sağlayacak ilaçlar ve dopamine benzer veya öncü maddesi olan ilaçlar kullanılır.