Kopuz Nedir?

Kopuz Nedir?

kopuz-nedir

Kopuz, Türk ve Altay halk kültüründe çalgıya verilen ad’dır. Aynı zamanda Komus’da denmektedir.

Bağlamanın atası olarak da kabul edilmektedir. Türk halkında ise önemi oldukça büyüktür. Hatta Bağlama ve Kopuz kutsal sayılmaktadır.

Bunun yanı sıra diğer önemli telli çalgılar arasında Iklığ ve Gizek adı verilen yaylı olanlar ile Yatuğan denen ve yatık olarak çalınanlar yer almaktadır.

“Kobzamak”, “Kopzatmak” gibi fiiller çalgı çalmayı ifade etmektedir.

Kopuzun Korkur Ata’nın buluşu olduğu da söylenmektedir. Kopuz sahipleri Kopuzunu başkasına vermeyi tabu sayar ve bir başkasının elinin değmesini dahi günah olarak kabul ederler.

Şamalarda da büyük önem taşıyan Kopuz, Şamanlarda ruh çağrılmak için kullanılmaktadır. Aldacı (Ölüm Tanrısı) bile Kopuz’un sesinden Korkut Ata’nın canını veya o civarda bulunanların ruhunu almaya gelemez. Onun sesinde bir haşmet vardır. Korkut Ata öldükten sonra kopuzu yıllarca acıklı sesler çıkarmıştır.

En eski Türk halk çalgısı olarak kabul edilen Kopuz, hâlâ Anadolu, Kafkasya ve Orta Asya’da kullanılmaktadır.

Teknik olarak Kopuz, bağlama ailesinden olarak değerlendirilmektedir. Şamanlar da törenlerinde Kopuz kullanırlardı.

Kökeni

“Kop” kökünden türemiş olan Kopuz, hızlı hareket etmek anlamını taşımaktadır. Kopmak, Anadolu’da aynı zamanda koşmak demektir. “Kop Gel” bu anlamda kullanılır.