Kısırlık (infertilite) nedir nasıl tedavi edilir

Kısırlık (infertilite) nedir nasıl tedavi edilir

Kısırlık (infertilite) nedir nasıl tedavi edilir. Evli çiftlerin yaklaşık yüzde 15’i arzu etmelerine rağmen çocuk sahibi olamamaktadırlar. Çocuksuzluk, şiddetli çocuk arzusu olan bir çift için, şüphesiz ki tüm yaşantılarını etkileyen, onları mutsuz ve huzursuz yapan ve hatta sosyal yıkımlara neden olabilen önemli bir sorundur.

kısırlık nedir nasıl anlaşılır

Bir çocuğa sahip olma arzusu Sadece kadının veya erkeğin bir isteği olmayıp, ailelerin baskısı, ayrıca her iki cinsin doğasında bulunan biyolojik bir ihtiyaçtır. İki yıllık bir süre içerisinde, düzenli cinsel ilişkiye rağmen, herhangi bir korunma yöntemi kullanılmadığı halde gebelik olmaması halinde kısırlıktan (infertiliteden) bahsedilebilmektedir. Gebe kalındığı halde canlı çocuk sahibi olamama halinde ise steriliteden bahsedilmektedir. Normal koşullarda bir kadının gebe kalma şansı evliliğin ilk bir yılı içerisinde düzenli ilişki ile yüzde 80 civarında olmaktadır. Kısırlık (infertilite) nedir nasıl tedavi edilir

kısırlık belirtisi

Bu oranlar ikinci yılda yüzde 50’lere, üçüncü yılda yüzde 12’lere 4. yılda ise yüzde 6’lara kadar düşebilmektedir. Kısırlığın çok çeşitli sebepleri olabilir. Önceki yıllarda çocuksuzluğun sebebi hemen hemen her zaman kadında olduğu düşünüldüğü halde günümüzde çocuksuzluk sebeplerinin hemen hemen yarısının erkeğe ait olduğu artık bilinmektedir. Nadir de olsa bazı çevrelerde bu düşünme tarzının hakim olduğu maalesef halen zaman zaman görülmektedir. Bir ailede kısırlık problemi varsa hem kadında hem de erkekte gerekli tetkiklerin bir arada yapılması gerekmektedir.

kadınlarda kısırlık nedir

Normal yollardan çocuk sahibi olabilmek için en az bir adet fonksiyonel yumurtalığa (over), sağlıklı geçirgen bir tüp (yumurtalık yolu, tuba uterina) ve çocuğu taşıyabilecek rahime(uterus) sahip olmak gereklidir. Aynı zamanda erkeğinde yumurtayı dölleyebilecek sperm sayısı, yeteli hareket ve normal yapıda sperme sahip olması gereklidir. Dolayısı ile normal yollardan gebe kalmak için kadın ve erkeğin belli şartlan taşıması gerekmektedir.

Kısırlık (infertilite) nedir kısaca

Kısırlık nedenlerine bakacak olursak yüzde 40 kadarının kadına, yüzde 40 kadarının erkeğe, yüzde 20 kadarının çiftlerden ikisine ait olduğunu görmekteyiz. Bu bölümün yüzde 10’luk bölümünü ise yapılan araştırmalar sonucunda herhangi bir sebep bulunamayan çiftlerin oluşturduğu bilinmektedir (idiopatik infertilite).

KISIRLIK NEDENLERI YUMURTALIKLARA AIT NEDENLER

Yumurtalıklar beyindeki hormonal merkezlere bağlı olarak çalışan organlardır. Yumurtalıkları ilgili oluşabilen sorunlar olabileceği gibi hormonal sistemi ilgilendiren sorunlarda da kısırlık ortaya çıkabilir. Yumurtlamanın (ovulasyon) hiç olmaması veya normalden daha uzun zamanda olması kısırlığa yol açmaktadır. Yumurtlamanın olmaması haline çoğu zaman adet düzensizlikleri de olaya eşlik etmektedir. Ovulasyonun olmaması adet kanamasından itibaren bir dahaki adete geçen sürenin yansını geçtikten sonra kanda yapılan progesteron hormonu düzeyi ölçümü ile veya ultrasonografik takiplerle ortaya konabilir. Yumurtlama olmaması halinde buna sebep araştırılırken mutlaka hormon tetkikleri degerlendirilmelidir. Hipotalamus hipofiz ve over arasındaki hormonal işleyişte ortaya çıkacak aksaklıklar buna sebep olabilmektedir.

TUBAL FAKTÖR

Daha öncede belirtildiği gibi yumurta ile sperm hücresinin karşılaştığı ve döllenmenin olduğu yer tüplerdir. Her kadında normal koşullarda 2 adet fonksiyonel tüp mevcuttur. Bu tüplerin sadece geçirgen değil aynı zamanda fonksiyonlarında normal olması gerekmektedir. Her iki tüpün kapalı olması halinde kendi halinde gebe kalma sansı olamamaktadır.

kısırlık tedavisi

Tüplerin kapanması değişik sebeplerle olabilmektedir. Bu sebepler arasında:

Her iki tüpün dış gebelik, Tüberküloz veya değişik sebeplerle alınmış olması spesik ve non-spesifik enfeksiyonlar Endometriosis Daha önce çocuk sahibi olup tüplerini bağlatmış olmak karın içi yapışıklıklara sebep olabilecek müdahaleler geçirmiş olmak yer almaktadır.

kısırlık erkek

Tüplerin tıkalı olması halinde tıkanma sebepleri önem kazanmaktadır. Daha önce çocuğu olan ve diplerini bağlatmış olan olgularda mikrocerrahi yöntemlerle tüplerin açılması denenebilinir.

Ancak enfeksiyon sebebi ile kapanmış tüpler söz konusu ise bu olgularda tüpler mikrocerrahi ile açılsa bile fonksiyonları bozuk olacağından gebelik oluşma şansı azdır.

RAHİME AİT NEDENLER

Rahime ait nedenler gebe kalmayı önlemekten ziyade oluşan gebeliğin devamım önleyici rol oynarlar. Özelllikle gelişim sırasında oluşan bazı etkenler nedeni ile çift rahim, rahim içerisinde septum (perde) rahimin normalden küçük olması gözlenebilir.

Bunun dışında rahimin iç tabakası olan endometrium ile ilgili problemlerde de kanamalar devam edeceği için cinsel ilişki sıklığı etkilenecek ve gebelik oluşmayacaktır.

HAZNEYE AİT NEDENLER

Doğuştan haznenin olmaması, veya kapalı olması ile cinsel ilişki gerçekleşmeyecektir. Bazı durumlarda kızlık zarı kapalıdır. Böyle durumlarda yapılacak müdahale ile kızlık zarı açılabilmekte ve cinsel ilişki mümkün hale gelebilmektedir. Ayrıca vajinal enfeksiyon varlığında hazneye boşalan spermlerin aktivitesi etkileneceğinden gebelik sorunları ortaya çıkabilecektir. Rahim ağzından salgılanan sıvının yapısında olan problemlerde spermlerin geçişine izin vermeyerek etkili olabilmektedir.

CİNSEL ORGANLAR DIŞINDAKİ NEDENLER

Özellikle böbreküstü bezi, tiroid bezinin normal dışı fonksiyon göstermesi halinde, kalp, böbrek, kan hastalıkları şeker hastalığı ileri yaş, beslenme bozukluklarında, alkol sigara alışkanlığı olanlarda gebelik açısında sorunlar ortaya çıkabilmektedir. Ülkemizde özellikle daha önceki yıllarda sık görülen akciğer tüberkülozu veya bağırsak tüberkülozu geçirilmesi sebebi ile tüplerin tıkanması veya rahimin en iç tabakasının etkilenmesi söz konusudur.

PSİKOLOJİK NEDENLER

Gebelikten korkma, çok şiddetli çocuk arzusu, cinsel isteksizlik. haznenin ilişki sırasında kasılması nedeni ile ilişki olamaması (vaginismus) halinde gebelik oluşması mümkün olamayabilir.

GEÇİRİLMİŞ ENF EKSİYONLAR

Geçmişinde pelvik enfeksiyon geçirmiş olgularda en sık gonore, klamidya enfeksiyonları kısırlığa yol açmaktadır. Enfeksiyonun tekrarlama sıklığı ise tubal harabiyete bağlı olarak kısırlık riskini artırmaktadır.

ENDOMETRİOSİS

Doğurganlık çağında daha sık görülen ve gerek oluşma mekanizmaları gerekse tedavi ve gebelik üzerine olan etkileri konusunda pek çok bilinmeyeni içeren bir hastalıktır. Daha ileri yaşlara doğru ve doğurmamışlarda daha çoktur. Normal koşullarda rahimin (uterus) en iç tabakasını oluşturan ve adet kanaması ile atılan endometrium tabakasının rahimin kas tabakası, dış yüzeyi karın içi zan üzerinde, yumurtalıklarda veya vücudun diğer bölgelerinde yer alması haline endometriosis adı verilmektedir. Bu dokularda her adet ile kanama olması söz konusudur.

Erkeklerde Kısırlık (infertilite) nedir

Endometriosiste en sık görülen şikayet şiddetli ağrılı adet kanamalarının oluşmasıdır. Özellikle ağrıların adet kanamasının ilk günü başlayıp ilerleyen günlerde şiddetini arttırması çok tipiktir. Endometriosisli olgularda görülen bir diğer bulgu da çocuk sahibi almadaki sıkıntılarıdır. Her ne kadar bu hastalıktan sorumlu bir gen tespit edilmemişse de endometriotik dokularda bazı kromozomal bozukluklarla ilgili veriler vardır.