Hermenötik Nedir?

Hermenötik, bugünkü teolojik konuların odak noktasını oluşturmaktadır. Türkçe’ye “yorum bilim” olarak çevrilmiştir. Hermenötik ile Amerikan edebi eser tenkidi bir yere kadar beraber geldiyse de, 1967 yılında Amerikan edebiyat tenkidi hermenötikten ayrılmıştır. Heidegger’a göre felsefe hermenötikselken, Hirsch’e göre hermenötik, tüm edebi metin yorumları için temel ve öncül bir disiplin olarak görev yapmalıdır.

  • Teoloji
  • Felsefe
  • Edebiyat

Özellikle bu üç dal, hermenötiğe merkezi bir önem vermektedir. Hermenötik için; yorumlama ve izah etmenin metodolojik temellerin üzerindeki çalışmadır diyebiliriz. Hermenötik kavramı “hermenuein” ve “hermenia” dan gelmektedir. Bu sözcükler hızlı hareket edebilen tanrı Hermes’e kadar gitmektedir. Ayrıca hermeios antik şehir kilisesinin rahibine işaret eder. Yorumun amacı; aşina olmayan, uzak ve anlamı karışık bir şeyi gerçek, yakın ve anlaşılabilir bir şey haline getirmektir. Hermenötiğin; söylemek, izah etmek ve çeviri yapmak olmak üzere 3 farklı anlamı bulunmaktadır.

Söylemek anlamında Hermenötik, Hermes’in duyurma fonksiyonu ile ilgilidir. Buna göre sözlü ifadeler ve şarkı söyleyişler ve yine yorum bir söyleyiş formudur. Söz ve ifade yorum olarak ele alınmaktadır. Bu, edebiyatçılara unuttukları bir konumu hatırlatmaktadır. Sözlü dilin gücü, bize yazılı dilin zayıflığını hatırlatır. Yazı dili, konuşma dilindeki etkileyicilikten yoksundur.

İzah etmek anlamında hermenötik; anlamanın dolambaçlı bir yönüne işaret etmektedir. İfadeden ziyade “izah” yönünü göstermektedir. Buna göre kelimeler bir şeyi söylemekle kalmazlar, aynı zamanda bir şeyi izah ederler, açıklarlar ve aklileştirirler. İzah etme anlamında hermenötik, daha yalın bir açıklamanın veya yorumun, hatta bir kişinin bir nesneye yönelmesi ile ortaya çıkan bir yorumun bağlam içinde incelenmelidir. Çeviri yapmak anlamında hermenötiğe göre tercüme, temel yorumlama süreci içerisinde anlamayı sağlama amaçlı özel bir türdür. Çünkü; bir metin, okuyucunun ana dilinde olunca metin ile okuyucunun dünyaları arasındaki çatışma dikkatten kaçabilir. Ancak metin yabancı bir dilde yazılmışsa, yaklaşımlarla ufuklar arasındaki zıtlıklar göz ardı edilemez.