| |
AKINTILAR « Yeryüzü
Okyanus sularının yer değiştirme hareketine verilen ad. Bazı okyanuslarda akıntılar o kadar belirli bir yol takip ederler ki, akıntılar kendilerini çevrele yen sulardan kolaylıkla ayırt edilebilinir. Akıntılar sıcaklıklarına göre ”Sıcak akıntılar”, “Soğuk Akıntılar” olarak ikiye ayrılırlar. Derinliklerine göre de “Yüzey akıntılar” ve “Derin su akıntıları” adlarını alırlar.
Genel olarak akıntılar Ekvator bölgesinde ısınan suların güney ya da kuzey kutbuna doğru hareketlerinden doğar. Kutuplara gelen sular burada soğuyarak dibe doğru iner bu defa derin su akıntısı olarak Ekvator'a akmağa başlar. Ekvatorda ısınarak buharlaşan ve harekete geçen sıcak suyun yerini almak üzere tekrar yüzeye çıkar.
Dünyanın kendi ekseni etrafındaki dönüşü olmasaydı akıntılar doğruca kuzey ya da güney kutuplarına yükselirdi. Fakat Ekvatorda saatte 1.600 kilometreyi geçen dönüş hızı akıntıları etkileyerek yön değiştirmelerine sebep olur. Ayrıca hava hareketleri de akıntıların yönlerine etki yapmaktadır.
Atlas Okyanus'u ve Büyük Okyanus da ikişer muntazam akıntı vardır.
Atlas Okyanus'undaki kuzey akıntıları batıdan doğuya hareket eder Bunların en önemlisi Kuzey Ekvator akıntısı ile Labrador ve Gulf Strean akıntısıdır. Kuzey Ekvator akıntısının bir kolu Gulf Stream ile karışır. Güney Ekvator akıntısı ise doğudan batı'ya doğru bir yol takip eder.
Büyük Okyanus akıntıları ise Atlas Okyanus'undakiler kadar belirli değildir. Başlıcaları Humbolt akıntısıdır. Bun
dan başka Hint Okyanus'unda Avustralya ve Afrika kıyılarım dolaşan bir soğuk su akıntısı vardır.