| |
DOĞU ANADOLU BÖLGESİ « Türkiye Coğrafyası
Türkiye'yinin coğrafya bölgelerinden biri. Anadolu’nun doğu sınırlarından başlar ve batıya doğru daralarak uzanır. En geniş ve yükseltisi en fazla olan bölgelerden biridir.
Yüzey Şekilleri :Bu bölgenin, her şeyden önce göze çarpan özeliği, çok yüksek olmasıdır. Ortalama yükseklikli 1.800 - 2.000 metre arasındadır. Yüzey sekilerini, ana çizgileriyle doğubatı doğrultusunda uzanan sıradağlarla, bunlar arasında kalan daha alçak havzalar meydana getirir. Sıdağlar, Tunceli bölgesinde birbirine yaklaşarak bir düğüm meydana getirirler. Bunun doğu ve batısında dağ sırları birbirinden uzaklaşarak aralarında alçak alanlar meydana getirirler.
İklim : Bu bölgenin iklimi, şiddetli karasaldır. Yağışlar genel olarak azdır. Az yağış olan havzalar ve nispeten alçak platolar steple kaplıdır. Bununla birlikte çukur ovalarda yazlar oldukça sıcak geçer.
Sular : Doğu Anadolu'dan çıkan nehirlerin bir kısmı (Kura, Araş) Hazar denizine, bir kısmı da (Dicle, Fırat) Basra körfezine dökülür. Allahüekber dağından çıkan Kura nın yalnız bir bölümü topraklarımızdadır. Araş da Bingöl dağlarından doğar, bir kolu olan Arpa çayı ile Ermenistan la aramızdaki sınırı meydana getirir ve Azerbaycan'da Kura ile birleşerek Hazar denizine dökülür. Fırat, Karasu ve Murat suyunun birleşmesinden meydana gelmiştir. Karasu, Erzurum yöresinden, Murat suyu Van gölü çevresindeki Aladağ’dan doğar ve bu ikisinin birleşmesinden meydana gelen Fırat nehri Irak'ta Dicle ile birleşerek Basra Körfezine dökülür. Dicle nehri ve Gölcük yakınlarından doğar.
Doğu Anadolu'nun en önemli gölü Van gölüdür. Bundan başka Erçek, Çıldır ve Gölcük, fazla büyük olmayan göllerdendir.
Nüfus ve şehirler : Doğu Anadolu, yurdun en tenha alanıdır. Ortalama nüfus sıklığı 15 dir. Bölgenin dağlık ve sert iklimi olması, yolların azlığı, burada yaşama şartlarını elverişsizleştirilmiştir. Ovalar arasında fazla yüksek olmayanlar biraz kalabalıktır. En kalabalık yerler Malatya ve Elâzığ taraflarıdır. En az kalabalık olan yerler de Van gölünün doğusu ile Hakkâri dağlık bölümüdür. Doğu Anadolu'nun en önemli şehri Erzurum'dur. Sınırlara doğru-giden yollara hâkim olan Erzurum, bir sınır kalesi özelliğindedir. Bundan başka Kars, Karaköse, Muş, Van önemli merkezlerdir.
Ekonomi : Doğu Anadolu'da halt çiftçilik ve hayvancılıkla uğraşmaktadır. Hayvancılık önemli bir geçim kaynağıdır. Bölgede otlakların zengin olması, yetiştirilen çeşitli ürünlerin, yolla derilmemesi büyük baş hayvanı yetiştirilmesini ön plâna çıkarmıştır.
Bu arada, çukur havzalarda, arpa, buğday, patates ekimi önemli yer tutar.