| |
HARAÇ « Toplum ve Toplum Yapısı
Kelime anlamı olarak, zor altında toprağın ürününden ya da çalışan kölelerin emeğinden alınan (şey). Sonraları, toprak mülkiyeti sebebi ile devletçe, toprak sahiplerinden alınan vergi anlamına gelmiştir. Dinî anlamda ise, Müslüman olmayanların ödemekle zorunlu oldukları vergi anlamında kullanılmıştır.
Osmanlı İmparatorluğu’nda bu anlamda kullanılan haraç, İki türlüdür. Biri, insanların şahsından alınan “Harac-ı ruus” ya da ”baş vergisi” dir. Buna “cizye” . Öbürü “Harac-ı arazi” yani “toprak vergisi” dir. Haraç vermek zorunda olan Müslümanlığı kabul edince, cizye ödemekten kurtulurdu, fakat toprak vergisini vermeğe devam ederdi. Toprak vergisi de, elde edilen ürünün belli bir oranına göre (harac-ı mukasun) ya da toprağın yüzölçümüne göre (harac-ı muvazzaf) alınırdı. Ürüne göre alınan haraca “aşar” da denir .