| |
KÖLEMENLER « Tarih
Mısır'da hükümet süren Türk soyundan gelme hükümdarların bir bölümüne verilen ad. Bu sülâleyi kuranlar, gemilerle Mısır'a getirilip satılan Türkmen köleleridir. Bunlar, Mısır'a iki şekilde gelip yerleşmişlerdir. Biri, Cengiz ordularından kaçabilen Türkmenlerin Irak ve Suriye'de yerleştikten bir süre sonra Mısır a geçerek asker olmaları, ikincisi, Mısır'a köle olarak gönderilmeleridir.
Moğollar, Kıpçak gençlerini sürü sürü getirip Venediklilere satarlar, onlar da bu gençleri gemilere satarlar, onlar taraflarına taşırlardı. Güney Asya hanlarıyla beyleri ve Mısır sultanları bu gençlerden mükemmel ordular kurdular Mısır'da hüküm süren Eyyubı sultanlarından Melik Salih de bu Kıpçak Türkmenlerinden birçoklarını satın almış ve “Memlûk – Kölemen” adıyla bir hassa ordusu kurmuştu. İlk defa 1250 de bunlardan Ay Bey bir hükümet darbesiyle sultanlığını ilân etti. İlk Kölemen devri onunla başlar. Onlardan üç ayrı sülâleden 28 hükümdar geçmiştir. Zamanları, çok gürültülü geçmiş olmakla beraber içlerinde Mısırın zenginleşmesine hizmet edenler çoktur. Meselâ Sultan Calavun Sultan Baybars ve Sultan Hasan camileri, hâlâ Mısır'ın en kıymetli mimarlık eserleridir. İkinci Kölemenler devri Yavuz Sultan Selim'in Mısır'ı istilâsına kadar devam etmiştir.