| |
BELGRAD BARIŞ ANTLAŞMALARI « Tarih
Osmanlı Devleti ile Avusturya ve Rusya arasında 18 Eylül 1739 tarihinde imza edilen antlaşmalar, 1733 te Lehistan kralı August II. ölümü üzerine tahta seçilecek kral yüzünden Osmanlı Devleti, Fransa, Rusya ve Avusturya arasında anlaşmazlık çıkmış, Fransa, Rusya'ya savaş açmış; bu savaşa, Rusya'nın yanında Avusturya da katılmıştır (1733). Fransa bu sıralarca Osmanlı Devletini de savaşa katmak istemiştir. İran savaşlarından yorgun çıkan Osmanlıların savaşa girmek için tereddüt ettikleri bu sıralarda (1736), Ruslar Azak kalesine hücum ederek almışlar, Kuburun ve Bahçesaray'ı tahrip etmişlerdir. Bunun üzerine Osmanlılar savaşa başlamış ve Dobruca'ya kadar ilerlemişlerdir. Bu sıralarca Ruslarla beraber savaşa katılmak için hazır olmayan Avusturyalılar arabuluculuk teklif ederek Osmanlıları oyalamışlar ve Tuna nehrini geçmelerine bu şekilde engel olabilmişlerdir. Fakat bir süre sonra Osmanlılara savaş açmışlardır. Durmuş olan savaş yeniden başlamış, Osmanlı ve Avusturya orduları arasında Bosna'da Sırbistan'da ve kuzeyde Bulgaristan'da devam eden savaşlar, Avusturyalıların yenilgisi ile sonuçlanmış, sadrazam Yeğen Mehmet Paşa komutasındaki Osmanlı orduları Belgrad önlerine kadar zaferle ilerlemişlerdir. Avusturyalıların bu yenilgileri sıralarında Ruslar da Kırımdan çekilmek zorunda kalmışlar ve böylece Rus'ların bütün plânları bozulmuştur. Ruslar, perişan bir halde Ukrayna’ya çekilmek zorunda kalmışlardır. İki cephede de savaşın Osmanlıların zaferi ile sonuçlanmasına rağmen Sadrazam Yeğen Ahmet Paşa, ilkbaharda yeniden savaşa başlamıştır. Fakat bu savaş fazla devam etmemiş, ilkin Avusturyalılar, Rusya’dan ayrı olarak Osmanlılarla barış antlaşması imzalamak zorunda kalmışlardır. 18 Eylül 1739 da Belgard, Kuzey Sırbistan, Küçük Eflâk Osmanlılara geri veriliyor. Tuna ve Sasa, Osmanlı Devleti ile Avusturya arasında sınır oluyordu.
Bunun üzerine Rusya yalnız başına savaşa devam edememiş, Belgrad'da bulunan Fransız elçilerine Rusya namına barış imzalamak yetkisini vermiştir. Rusya ile Osmanlılar arasında imzalanan bu antlaşmaya göre de Osmanlı Devleti Rusya çariçesine İmparatoriçe unvanı verilmesi için müzakereyi kabul edecek, Azak Rusya'da kalacak, fakat kalesi yıkılacak ve çevresi iki devlet arasında sınır olacaktır. Ruslar, işgal ettikleri yerleri Osmanlılara geri verecekler, Karadeniz’e Rus bayrağı taşıyan ticaret ve savaş gemileri giremeyecektir.
Bu iki antlaşma ile Osmanlı Devleti, daha önce kaybettiği yerleri yeniden aldığı gibi, kuvvetli iki düşmana birden karşı koyabileceğini göstermiştir.