| |
AVARLAR « Tarih
III. — IX. yüzyıllarda, dünya tarihinde önemli rol oynamış bir Türk kavmi. Hun İmparatorluğu'nun yıkılmasından sonra M. S. 200 sıralarında Avarlar, Orta Asya'da bağımsız bir devlet kurmuşlardır. Bu imparatorluk, 400 yıllarında İrtiş ırmağından Kore yarımadasına kadar uzanan geniş bir alana yayılmıştır. 458 yılında Çinlilerle yapılan savaşta büyük bir bozguna uğramışlar ve yurtlarını bırakarak batıya doğru gitmişler, idil (Volga) bölgesinde ve Kafkasların kuzeyinde yerleşmişlerdir. Bu bölgede yerleşen Avar'lar ilkin Bizans'lı. larla iyi geçinmişler, çevrelerinde egemenliklerini genişleterek Aşağı Tuna bölgesinde Bizans sınırına kadar varmışlardır (562).
Avar'lar, Bayan (565-62) adlı hükümdarlarının idaresinde yavaş yavaş kuvvetlenmeğe başlamışlar, İtalya'ya göç eden Longobard'larm topraklarına yerleşerek sınırlarını biraz daha genişletmişler ve Macaristan toprağında iki yüz elli yıl kadar tutunabilen Avar imparatorluğunun temelini atmışlardır (568). İlk zamanları Bizanslılarla dost geçinmeyi uygun görmüşler, fakat 579-582 yıllarında Bizanslı'larla yaptıkları savaşlarda Bizanslıları yenilgiye uğratarak yıl lık vergiye bağlamışlardır. Bu zamanlarda Avrupa'nın en kuvvetli devleti durumuna gelen Avar İmparatorluğunun sınırları Don ırmağından Almanya ortalarına ve İtalya'ya kadar genişlemiştir.
Avar'lar. Frank kralı Büyük Karl'a karşı 791 yılından itibaren seferlerde bulunmuşlar, fakat bir çok kere yenilgiye uğramışlardır. Büyük Kari, Avar'lara karşı bir sefer açarak Avar'larm kudretini tamamen yıkmış ve kendisine boyun eğdirmiştir (803).
Bağımsız Avar İmparatorluğu ortadan kalktıktan sonra, Komşu İslâv'lar Avar ülkesi üzerine saldırmışlar ve kanlı savaşlardan sonra Avar'lar dağınık şekilde özellikle İslâvlar dçinde erimişlerdir. Macaristan taraflarında arta kalan bazı Avar kalıntıları da 896 yılında Karpat'lar bölgesini işgal eden Macarlarla karışmıştır.