| |
AŞAR « Tarih
İslâm maliyesinde, özellikle Osmanlılarda beyt-ül-mal adında ürün üzerinden onda bir oranında alman vergi. Osmanlılar bu vergiye, öşür, onda, ondalıkta adını vermişlerdir. Bu vergi her türlü toprak ürünlerinden, bu arada çayırdan, bağ bostan ve meyve ağaçlarından alınmış şıra, pekmez gibi mamullerle sebzeler de bu vergiye tabi kılınmıştır. Aşar vergisi timar rejiminin hâkim olduğu devirlerde genel olarak Timar ve Has sahibine bırakmıştır. Timar sahibi ya da vekili gelip ürünün onda birini ayırmadan köylü harman ürününü kaldıramazdı. Fakat aşarın adalete uygun bir şekilde alınması, memlekette kadastronun ve muntazam maliye teşkilâtının yokluğu sebebiyle mümkün olamamıştır. Diğer taraftan da Osmanlı İmparatorluğunun geçirdiği ekonomik gerilik, vergi nispetinin daha da artırılmasını gerektirmiştir. Bu sebeple verginin uygulanma şekilleri ve halk üzerinde etkileri büsbütün kötüleşmiştir.
Türkiye Cumhuriyeti kurulunca ilk işlerden biri bu büyük dâvanın halli olmuş ve 17 Şubat 1925 tarihli bir kanunla aşar usulü kaldırılmıştır.