| |
BARAJ « Sözlük
Bir akarsuyun yatağında, suyun akıntısını keserek toplayan ve böylece biriken suları gerektiğinde kullanılmağa yarayan tesislere verilen ad .1930 - 34 yıllarında Ankara yakınındaki Çubuk Barajı yapılırken dilimize giren bu sözün Türkçedeki karşılığı bend'dir.
Barajlar şehirlerin içme ve kullanma sularını sulama ve hidroelektrik tesislerin su ihtiyacını düzenli bir şekil de karşıladığı gibi su taşkınlıklarını önler ve dizginlerler.
Tarihten önceki devirlerde, sulama ihtiyacını karşılamak ve suya toplamak için toprak ve taş barajlar yapılmıştır. Fakat baraj inşaatı gerçek ilerlemesine 20 inci yüzyılda ulaşmıştır.
Barajlar toprak barajları, ağırlık barajları, kemer barajlar, payandalı barajlar gibi çeşitli tiplere ayrılır.
Bilhassa XIX. yüzyılın başlarından itibaren önemi artan baraj yapımı, Türkiye'de iki devrede incelenir.
Osmanlı İmparatorluğu sırasında belirli yerlerin bu arada İstanbul’un su ihtiyacını karşılamak için çeşitli ufak barajlar yapılmıştır. Bu arada İstanbul’un Kadıköy Üsküdar semtinin su ihtiyacını karşılamak üzere 1890 da yapılan toprak Elmalı bendi bunların en önemlisidir.
Cumhuriyetin ilânından sonra memleketimizde baraj yapımında hızlı gelişmeler görülmüştür. Bu devirde yapılan ilk barajların en ünlüsü Ankara’nın içme ve kullanma su ihtiyacı ile bölgenin sulanmasını sağlayan Çubuk barajıdır. Bundan başka çeşitli barajlar yapılmış ve 1950 yılından sonra baraj yapımında büyük ilerlemeler kaydedilmiştir.