| |
MİLLİ BİRLİK KOMİTESİ « Politika ve Siyaset
27 Mayıs 1960 günü, Demokrat Parti iktidarına son veren, Büyük Millet Meclisi'ni fesheden ve Türkiye Devleti'nin yönetimini Türk Silâhlı Kuvvetleri adına ve normal hukuk düzenli bir rejim kuruluncaya kadar geçici olarak üzerine alan Komite.
Millî Birlik Komitesi. 27 Mayıs 1960 günü 38 kişiden meydana gelmiştir. Türk Silâhlı Kuvvetlerinin çeşitli bölümlerinde çalışmış ve 27 Mayıs 1960 günkü devrim hareketine katılmış subaylardan meydana gelen Millî Birlik Komitesi, 27 Mayıs 1960 tarihinden itibaren yürürlüğe giren “Geçici Anayasa” nın birinci maddesine göre, Demokratik usullere uygun olarak kabul edilip, buna göre en kısa zamanda yapılacak genel seçimlerle yeniden kurulacak olan Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne iktidarı devredeceği tarihe kadar, Türk milleti adına hâkimiyet hakkını kullanır. Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin sahip olduğu bütün hak ve yetkiler Teşkilâta Esasiye Kanunu'na göre bu süre içinde, Millî Birlik Komitesi'ne aittir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin, Teskilât-ı Esasiye Kanunu'na göre sahip olduğu yetkileri üzerinde toplayan Millî Birlik Komitesi 6 Ocak 1961 tarihinde kurulan, halkoyuna sunulacak yeni Anayasa ile Seçim Kanunu ve daha başka kanunları hazırlayan “Kurucu Meclis” in bir bölümü haline gelmiş (öbür bölümü Temsilciler Meclisi'dir) ve aynı yetkiler içinde Devletin yönetimine devam etmiştir.
27 Mayıs 1960 tarihinde 38 üye ile kurulmuş olan Millî Birlik Komitesi, İnşa bir süre sonra üyelerinden birinin (İrfan Baştuğ 12/9/1960 tarihinde öldü) ölümü üzerine 37 kişiye inmiştir.
13 Kasım 1960 tarihinden itibaren ise, Millî Birlik Komitesi Başkanı Devlet Başkanı ve Türk Silâhlı Kuvvetleri Başkomutanı Orgeneral Cemal Gürsel tarafından, yayınlanan bir tebliğle, 37 kişilik Millî Birlik Komitesi feshedilmiş yeni kurulan ve eski Millî Birlik Komitesi'nin sahip olduğu yetkilerin hepsine sahip olan Komite, 14 Eski Millî Birlik Komitesi üyesinin çıkarılmasından sonra, 23 kişi ile yeniden kurulmuştur. Bu yeni Milli Birlik Komitesi'nin de üyesi olan Korgeneral Cemal Madanoğlu'nun 6 Haziran 1961 de Komiteden ayrılması üzerine, 22 kişiden ibaret kalmıştır.M.B.K. 15 Ekim 1961 tarihinde yapılan genel seçimler sonucu yetkilerini T.B.M.Meclisi'ne devrederek tarihî ödevini tamamlamıştır.