Nedir bul, Kimdir öğren!

Bilmemek Ayıp Değil Öğrenmemek Ayıptır

Deist – Deizm Nedir? Ne anlama geliyor?

deizm-nedir

Son günlerde çok konuşulanlar arasında yer alan Deizm – Deist nedir? Ne anlama geliyor? Deizm ve Deist hakkında bilinmeyenler ve merak edilen tüm detaylar yazımızda…

Deist – Deizm Nedir?

Bir başka deyişle “Yaradancılık” olarak tanımlanan Deizm, dinsel bilgiye dolaysız biçimde sadece akıl yoluyla ulaşılabileceği ilkesini esas alan, kaynağını mantık ve doğal dünyaya dair gözlemlerin oluşturduğu, vahiy ve esine dayalı tüm dinleri reddeden “Tek Tanrı” inancıdır.

Dizm tanımlamasında kullanılan doğal din ya da doğal inanç kavramları, Tanrı ile kul arasında hiç bir aracının olmadığını ve sadece akıl yoluyla kavranabilecek yalın bir “Tanrı” inancını belirtmektedir.

Deist Nedir?

Deist kelimesi, Deizm inancını benimsemiş olan kişileri tanımlamak için kullanılmaktadır.

İlk olarak 17. yüzyılda özellikle İngiltere’de kullanılmaya başlanmış olan Deizm kavramı, yazılı olarak belki de ilk kez Piere Viret’in İnanç ve İncil Öğretisi Eğitimi (Instruction Chrétienne en la doctrine de la foi et de l’Évangile) adlı 1564 tarihli yapıtında kullanılmıştır. Ayrıca Pierre Bayle’nin Tarih ve Eleştiri Sözlüğü adlı yapıtında Piere Viret maddesinde ilgili bölüm yeniden basılmıştır.

Terim Lâtince “Tanrı” anlamındaki “Déus” sözcüğünden türetilmiş ve özgür düşüncelilerin Tanrı inancını belirtmede kullanılmıştır.

Detayları

Bir başka deyişle Deizm’i şu şekilde ifade edebiliriz: Evreni yaratan, işleyişi için doğa kanunlarını koyan, ayrıca insanlığa ve evrene müdahalede bulunmayan; doğruları keşfetmeleri için insanlara akıl veren bir Tanrıya duyulan inanç.

Deist’ler, genel olarak evreni Tanrı tarafından tasarlanan, hareketi başlatılan; dışarıdan müdahale olmadan doğa kanunlarına uygun şekilde işleyen bir bütünlük olarak görürler.

Deizm’de kehanetlerin, mucizelerin, dinsel dogmaların, demagojilerin ve kaynağı ilahi ilan edilen dinlerin reddinden dolayı peygamberler, kutsal kitaplar, sevap, günâh, ibâdet, dua, vahiy, melek, cin, şeytan, cennet, cehennem, ahiret ve kader gibi kavramların yeri yoktur.

Belirli bir öncüsü ve merkezi bulunmamaktadır!

Belirli bir merkezi ve öncüsü bulunmayan Deizm’de ihtiyaç duyulan tek şey; sağduyulu olmak ve her şeyi akıl süzgecinden geçirmektir.

Bazı Deist’ler, ölümden sonra yaşama ve reenkarnasyona inanabilir!

Deizm’in temel inançlarının yanı sıra bazı Deist’ler, ölümden sonra yaşamın olduğuna ve reenkarnasyona inanabilmektedirler. Bu da demek oluyor ki, deistlerin ruhun ölümsüzlüğüne olan inançları çeşitlilik göstermektedir.

Ruhların Tanrı tarafından ölümden önceki hayatlarındaki davranışlarına göre ödüllendirileceğine ya da cezalandırılacağına veya sadece ruhun ölümsüzlüğüne inanan, ruhun ölümsüzlüğü konusunda agnostik yaklaşım sergileyen ve ruhun ölümsüz olmadığını düşünen deistler bulunmaktadır.

Deizm, evrim teorisine karşı değildir!

Deizme göre insan, Tanrı’nın oluşturduğu kurallar çerçevesinde, daha ilkel canlıların evrimleşmesi sonucu oluşmuş olabilir. Bir Yaratıcıya inanmak, o Yaratıcının, insanı aşama geçirmeksizin bir anda yarattığı fikrine inanmayı gerektirmez. Evrim teorisine karşı ortaya atılan akıllı tasarım görüşü deizmde bulunmak zorunda değildir.

Tarihçesi

17. yüzyılda özellikle İngiltere’de kullanılmaya başlayan Deizm kavramı, 17. yüzyılda Avrupa’da bir devrim olmuş ve bir çok kültür bu akıma destek vermiştir.

Rönesans dönemindeki hümanist yaklaşım; Avrupa’nın Klasik Roma ve Antik Yunan dönemindeki düşünceleri çalışmaya itmiştir. Mitoloji üzerine yapılan araştırmalarda da; birçok dinin kendinden önceki dinlerden örnekler alarak hikayelerde karakterlerin isimlerini değiştirerek kullandığını ortaya çıkarmıştır. Bunun yanı sıra; eski dokümanların analiz edilmesi doğrultusunda ve bilimin de sunduğu olgularla tarihte ilk defa Hristiyan toplumlar tarafından İncil eleştirilmiştir. Yapılan araştırmalar doğrultusunda, dünya tarihinin Kitab-ı Mukaddes’te anlatıldığından çok daha farklı olduğu ortaya çıkmıştır.

16. ve 17. yüzyılda Avrupalıların Amerika, Asya ve Pasifik’i de keşfetmesinden sonra; aradaki farklılıklardan, dini Nuh’tan geliş inancının bozduğuna inanılmıştır.

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir




Nedirkimdir.com  2006 yılında başladığı yolculuğa son hızı ve kalitesi ile devam ediyor.

Copyright © 2006 – NedirKimdir.com Tüm hakları saklıdır. Sitemizde yayınlanan yazılar aktif link verilmek şartı ile kopyalanabilir. Aksi halde içerikler ve görseller yazılı izin olmadan kullanılamaz, kopyalanamaz, yayınlanamaz!