| |
ARMONİKA « Müzik
Bir müzik aleti. Bir sıra çan, çubuk, ya da sırça tüplerinden meydana gelmiştir. Ses verici parçalar, birbirine değdirilerek çalınır. Bu arada, armonika ile hiç ilgisi olmayan, ağızla üflenerek çalman bir çalgıya da, “Armonika” adı verilmektedir. Halk arasında “mızıka” da denilen bu çalgı, bir sıra madensel dilciklerin gam derecelerine göre dizilmiş bulunması ile meydana gelmiştir. ... Devamı »»»
ARMONYUM « Müzik
Bir müzik aleti. Küçük boyda bir piyano büyüklüğündedir. Önünde, piyanodaki gibi bir klavye, karşısında, çekildiğinde değişik ses veren düğmeler vardır. Org gibi çalınır. ... Devamı »»»
BANDO « Müzik
Bir kısmı ağızla çalınan, bir kısmı da dövülerek ses çıkaran çalgılardan meydana getirilen en çoğu kırk elli parçadan ibaret müzik takımı. Böyle bir topluluk yürüyüş halinde de iş görebileceği için çoklukla bando deyimi, askerî bir orkestra meydana getiren muzikacılar topluluğu için de kullanılır. Avrupa'da XVI. yüzyıldan itibaren bu günkü muzikacılar topluluğu yer etmeğe başlamıştır. Bizde, Tanzimat'ta mehterler kaldırılarak yerine İtalyan ve Fransız tipine uygun ordu muzika takımlarının kurulmasına karar verilmiştir. Askerî bandoların, en geniş kadrolu olanı “Armoni muzikası - Armoni orkest... Devamı »»»
BARKAROL « Müzik
Venedik gondolcularının şarkılarına verilen ad. Venedik gondolcularına has halk şarkıları olan barkarolların, Chopin, Rahmaninov, Offenbach gibi ünlü besteciler tarafından da işlenmiş çeşitleri vardır. ... Devamı »»»
BAYATİ « Müzik
Türk musiki makamlarından birinin adı. Bu makamın, Murat IV. ün Bağdat seferinden dönüşünde Iraklı Bayat Türklerinden İstanbul'a getirdiği musikiciler vasıtası ile Türk musikisine geçtiği söylenir. Uşşak makamına benzer. ... Devamı »»»
BAYATİ ARABAN « Müzik
Türk musiki makamlarından birinin adı. Şetaraban ve bayatı makamlarının birleşmesinden meydana gelmiş birleşik bir makamdır ... Devamı »»»
CAZ MÜZİĞİ « Müzik
Amerika Birleşik Devletleri'ndeki zencilerin ritmik karakterli müziği ile beyazların halk havalarının karışımından doğmuş çalgı müziği. Fakat caz, bir müzik değildir. Çeşitli müziklerin bir karışımı halindedir. Amerika'nın beyaz halkının din müziği, zencilerin dinî ses müziği, İspanyol Amerikasinın halk müziği, Fransız salon, dans ve opera müziği, Afrika yerlilerinin iş şarkıları caz müziğinde etki yapmışlardır. Caz müziği, Amerika Birleşik Devletlerinde, Mississipi deltasının en büyük şehri olan New Orleans'tan XIX. yüzyılın sonlarına doğru bütün Amerika'ya ve bütün dünyaya yayılmaya bağlamı... Devamı »»»
DAVUL « Müzik
Tahtadan enlice tekerlek bir kasnağın iki tarafına deri gerilmek suretiyle yapılan ve bu deriye bir tokmakla vurulduğunda ses çıkarılan âlet. Türklerde asker toplamak, bir olayı haber vermek için kullanırdı. Bugün ise, özellikle köylerde bir çalgı âleti olarak kullanılır. Köylerde davul ve zurna ile birlikte oynanan oyunlar, Türk halk oyunlarının başlıcalarını meydana getirmektedir. Batı ülkelerinde de davul, çalgı âletlerinden biri olarak kullanılır. Senfoni orkestraları ile caz orkestralarında çeşitli büyüklüklerde davul bulunur. ... Devamı »»»
GRAMAFON « Müzik
Plâklar üzerine tespit edilmiş olan esasları tekrarlamaya yarayan alet. Gramafon iki bölümden ibarettir: Plâk ve makine. Plâk, gomalaka ve mumlu maddelerle (son yıllarda plâstik maddelerle) yapılan bir disktir.İki yüzünde helezon şeklinde oyuklar vardır. Bu oyuklar, girintili çıkıntılıdır, özel olarak yapılmış olan gramafon iğnesi, bu oyuklar arasında dolaşırken, meydana gelen titreşimler, plâğa alınan sesin tekrar duyulmasını sağlar. Makine, plâğın devamlı olarak ve aynı hızda dönmesini sağlayan bir motor ile, sesi yansıtan bir bölümden ibarettir. Motor, zemberek ya da elektrikle çalıştırı... Devamı »»»
HARP « Müzik
Dik tutularak parmaklarla çalınan, üç köşeli, değişik uzunluklarda birçok telli büyük musiki âleti. Karakteri pek değişmeden zamanımıza kadar gelen en eski musiki aletidir. M. Ö. 3.500 yıllarına ait olduğu sanılan ve Ur şehrinde yapılan kazılarda, harf'lerin en eskisi sayılan on kişi telli musiki aletine rastlanmıştır. Biçimi zarif, sesi ahenkli olan bu musiki aleti, çoklukla kadınlar tarafından kullanılır. ... Devamı »»»
KEMAN « Müzik
Yayla çalınan dört telli çalgı. Yapılışının gerektirdiği incelik yüzünden sesinin tatlılığı ve zenginliği bakımından hemen bütün musiki âletlerinin bağında yer alır. 70 kadar ayrı parçadan meydana gelir. Telleri koyun ve keçi barsaklarından, yayının telleri de atkuyruğundan yapılır. Çok eskiden yapılmış bir musiki âletidir. Fakat asıl kemanlar XVI. yüzyılın ikinci yarısından sonra İtalya'da yapılmıştır. Bu arada Stradivarius (1644 - 1737) un yaptığı kemanlar, kemanların en ünlüleri ve kıymetlileridir ... Devamı »»»
NEY « Müzik
Klâsik Türk musikisindeki nefesli sazlardan biri. Bu musikideki ahenkler, ney'e göre yapıldığı için önemi büyüktür. 12 çeşidi vardır.Çok etkili bir sesi olan ney, sarı budaklı bir çeşit kamıştan yapılır. Delikleri kızgın demirle açılır. Neyler küçüldükçe sesleri incelir. Kaim seslilerin çalınması için kuvvetli nefes ister. Ney çalanlara “neyzen” denir. ... Devamı »»»
MÜZİK ALETLERİ « Müzik
Müzik âletleri, ses verme şekillerine göre üç bölüme ayrılırlar: 1 - Telli müzik âletleri: Bunların ses çıkarabilen bölümleri gergin tellerdir. Her tel belli bir nota çıkarır. Alto, bağlama, balalayka, banco, çello, gitar, harp, kanun, keman, kemence, kontrbas kopuz, lavta, lir, mandolin, piyano, rübab, tanbur, ut, viyola, viyolonsel telli müzik âletleridir. 2 - Nefesli müzik âletleri: Bunların bir ucundan doğrudan doğruya ya da uygun bir ağızlıkla üfleyerek borunun içindeki hava titreştirilir. Ses borularından çeşitli sesler elde etmek için boru boyunca dizilmiş bulunan delikler açılıp ka... Devamı »»»
MEHTER « Müzik
Yeniçerilik zamanındaki mızıka takımı. Bu takım, davul, nakkare, zil, zurna ve borulardan meydana gelirdi. Bu çalgılardan her birinin sayısına göre “yedi katlı”, “sekiz katlı” gibi özellikleri ile anılırdı. ... Devamı »»»
ORKESTRA « Müzik
Değişik tipte sazlardan meydana gelen müzik aletleri topluluğu. Bir orkestrada nefesli sazlar, yaylı sazlar, telli sazlar, vuruşlu sazlar bir arada bulunur. Orkestralar, 1 - Senfonik ya da konser orkestraları, 2 - Sairce orkestraları, 3 - Salon orkestraları olmak üzere başlıca üç tipte olur. Senfonik orkestralar, büyük konserler için hazırlanan çok kalabalık (en azı 90 saz) topluluklardır. Sahne orkestraları, opera ve benzeri müzikli tiyatro eserleri için gerekli sazlardan meydana gelmiş topluluklardır. Salon orkestraları, kırk kadar sazdan meydana gelmiş orkestralardır. Bugün opera ya da bü... Devamı »»»
PEŞREV « Müzik
Klâsik Türk mûsikisinin en çok tanınmış saz eseri şekline verilen ad. Genel olarak dört bölümden yapılmıştır. Güftesi olmaz ve yalnız sazlarla çalınır. Dini peşrevler, Mevlevi âyinlerinde çalınırdı. ... Devamı »»»
PİYANO « Müzik
Klavyeli telli bir müzik âleti. Esası ses titreşimlerine dayanır. Klavye denilen tuşlara basmak suretiyle çalışır. Bir dolap yapılışındadır.Üstündeki kapağı kaldırınca tuşlar meydana çıkar. İçindeki dayanıklı bir çerçeve içinde gerili teller bulunur. Nota gam sırasıyla kalından tize doğru sıralanmıştır. Her tuşa basıldığında kaldıraç düzeniyle o tuşa bağlı bir tokmak harekete geçer karşısında bulunan tele vurur. Tellerin bu şekilde titreşmeleri istenen ses ve notayı verir. Piyano'nun öbür bölümleri sesi kuvvetlendiren rezonans kutusu özelliğindedir. Dışı salon için gösterişli ve möble olacak... Devamı »»»
SAKSAFON « Müzik
Bir çeşit üfleme çalgı. Bandolarda ve cazlarda kullanılır. Düz dilli, iricedir ve klarnete benzer. Çeşitli bemollerde olmak üzere yedi türlü saksafon vardır. ... Devamı »»»