Işid Nedir? Daeş Nedir?

tarafından
23
Işid Nedir? Daeş Nedir?

ısid-daes-nedir

Türkiye’nin çeşitli bölgelerinde meydana gelen ve son olarak önceki gün İstanbul Atatürk Havaliman’nda gerçekleştirilen terör saldırısı ve canlı bomba eylemlerinin ardından saldırıyı üstlenen Işid bir diğer adıyla Daeş yine en çok konuşulan konular arasında yerini aldı.

Peki Işid nedir? Daeş nedir? Amaçları nelerdir? Terör eylemleri nelerdir? Işid ve Daeş hakkında bilinmeyenler ve çok daha fazlası yazımızda…

Işid Nedir? Daeş Nedir?

Irak ve Şam İslam Devleti’nin kısaltılmış ismi olan Işid, genel olarak Irak ve Suriye’de faaliyet gösteren, bu bölgede hilafet devleti kurmak amacıyla güvenlik güçlerine ve sivillere karşı eylemler yapan yasa dışı silahlı örgüt, ve aynı zaman da hiçbir ülke tarafından tanınmayan Selefi cihatçı devlet’dir.

Işid aynı zamanda eski adının Arapça’daki telaffuzu “Da’iş” olan Daeş yada Deaş adlarıyla da bilinmektedir.

Işid veya bir başka deyişle Deaş, petrol kaynaklarına yakınlığı nedeniyle en zengin yasadışı silahlı örgütlerin arasında gelmektedir.

Ne zaman Kuruldu?

Irak Savaşı’nın ilk yıllarında kurulan ve 2004 yılında el-Kaide’ye bağlılıklarını ilan eden örgüt, b,r süre sonra güçlerenerek Irak’ın el-Kaidesi adını aldı.

Şubat 2014’te, sekiz aylık uzun bir güç mücadelesinden sonra, el-Kaide IŞİD ile bütün bağlarını kestiğini duyurdu.

Örgüt genelde Sünnî topluluklar olmak üzere Mücahidîn Şûra Konseyi, el-Kaide, Ceyş el-Fatihin, Cund es-Sahaba, Katbiyan Ensar el-Tevhid vel Sünne, Ceyş el-Tayife el-Mansure gibi farklı isyancı gruplardan oluşur ve onların desteğini almaktadır.

Irak Savaşı’nın yoğun olarak yaşandığı dönemlerde, Irak’ın Anbar, Nineve, Diyala, Babil, Kerkük ve Selahaddin illerinde çok büyük etkinlik gösterdi. Bakuba’yı başkent ilan etti. Halen devam eden Suriye İç Savaşı’nda Suriye’nin Humus, Rakka ve Halep bölgelerinde varlık göstermektedir.

İslam Devleti, binlerce sivil Iraklı, Irak hükümet üyeleri ve onların uluslararası müttefiklerinin ölümlerinden sorumlu tutulmaktadır. Irak Savaşı’nın son evrelerine doğru örgüt gerilemeye başladıysa da, ABD’nin Irak’tan çekilmesiyle 2012’de gücünü tekrar yenilediği ve üye sayısını iki katından fazla arttırdığı öne sürülmektedir.

2013 yılında el-Cezire’ye sızdırılan bir mektup ve ses kaydıyla el-Kaide lideri Eymen el-Zevahiri, bu grubun Suriye kanadını tasfiye ettiğini açıkladıysa da IŞİD emiri Ebu Bekir el-Bağdadi, bu tasfiye kararını reddettiğini ve grubun Suriye’deki operasyonlarına devam edeceğini açıkladı.

Suriye’deki en güçlü örgütlerden bir oldu!

2013 yılının Nisan ayı ile birlikte IŞİD, Suriye’nin kuzeyinde hızlı bir şekilde askerî güç kazanmaya başladı ve bu bölgedeki en güçlü örgütlerden biri oldu. Suriye’de etkin olduğu bölgelerde şeriat kanunlarını icraya başladı ve rakip gördükleri askerleri, yabancı gazetecileri, yardım kuruluşlarına üye insanları sürgüne gönderdi veya hapsetti.

Suriye İnsan Hakları Gözleme örgütünün raporuna göre ağustos 2014’te örgütün Suriye’deki savaşçı sayısının 50.000, Irak’ta ise 30.000 olduğu bildirildi. CIA ise Eylül 2014’te örgütün Suriye ve Irak’ta toplam 20.000 ile 31.500 arasında savaşçıya sahip olduğunu açıkladı.

Önemli Üyeleri

Liderler

Ebu Musab el-Zerkāvî (Kurucu ve İlk Lider) (2003-2006) (2006’da öldürüldü)
Ebu Ayyub el-Masrî (Eski Lider) (2006-2008) (2008’de öldürüldü)
Ebu Abdullah el-Rashid Bağdâdî (Eski Lider) (2008-2010) (2010’da öldürüldü)
Ebu Ömer Bağdâdî (Eski Lider) (2010-2012) (2012’de öldürüldü)
Ebu Bekir el-Bağdadi (Günümüzdeki Lider) (2012-günümüz)

Diğer Personel

Abu Anas al-Shami (2004’te öldürüldü)
Abu Azzam (2005’te öldürüldü)
Abu Omar al-Şişânî
Abdul Hadi al-Irakî (2006’da yakalandı)
Abu Yaqub al-Masrî (2007’de öldürüldü)
Haitham al-Badrî (2007’de öldürüldü)
Hamid Cuma Faris Cûrî al-Saîdî (2006’da yakalandı)
Huthaifa al-Batâvî (2011’de öldürüldü)
Khaled al-Maşhadânî (2007’de yakalandı)
Mahir al-Zubaydî (2008’de öldürüldü)
Mohamed Mûmû (2008’de öldürüldü)
Şeyh Abd al-Rahman (2006’da öldürüldü)
Şeyh Ebû Muhammed al-Adnanî (günümüzdeki sözcüsü)

Finansal Gücü

Rand araştırma şirketi tarafından Irak el-Kaidesi ve Irak İslâm Devleti’ne ait ele geçirilen 200’den fazla belge, harcama raporu ve benzeri döküman analiz edilerek bir araştırma yapıldı.

Araştırma sonuçlarına göre 2005 ile 2010 arası örgüte dışarıdan yapılan bağış oranı sadece yüzde 5 idi. Geri kalan operasyonel bütçe açığı Irak içinde karşılandı. Örgüte bağlı birimlerin kaçırma, alıkoyma, rehin alma ve diğer aktivitelerden elde ettikleri gelirin yüzde 20’sini grup merkezine göndermek zorunda olduğu belirlendi. Yüksek rütbeli komutanlar bu gelirleri yeni saldırılar gerçekleştirilebilmesi için yerel veya bölgesel birimlere aktarır. Kayıtlar Irak İslâm Devleti’nin nakit para açısından Musul’daki üyelerine bağımlı olduğunu göstermektedir.

2014’ün ortalarında, Irak istihbarat birimlerinin bir IŞİD ajanından edindiği bilgiye göre örgütün 2.000.000.000 dolarlık finansal gücü var. Bu servetin büyük çoğunluğunun Musul Merkez Bankası’ndan çalınan paralar ve altınlar olduğu belirtilmektedir.

Işid’in başta gelen gelir kaynağı soygunculuk’tur. Ayrıca rutin olarak rehin alma eylemleri gerçekleştiriyorlar. Rehin alınan kişilerin çoğunluğunu ise tır şoförleri oluşturuyor.

Işid terör örgütü, son olarak önceki gün İstanbul Havaalanında gerçekleştirilen silahlı saldırı ve canlı bomba eylemini üstlenmiştir. Bu saldırıda canlı bombaların patlamadan önce gerçekleştirdikleri silahlı saldırı ve sonrasında bombaları patlatmaları sonucunda 42 kişi öldü, 147 kişi yaralandı.