| |
BALO « Eğlence
Belli bir törene göre tertiplenen oldukça geniş ölçüde danslı toplantı. Balonun başlıca çeşitleri şunlardır: Kır balosu, şehir balosu, resmî balo, özel balo, halk balosu, menfaat balosu, çocuk balosu , kostümlü balo , maskeli balo. Bugünkü anlamı ile balo, Ortaçağ Hıristiyanlık âleminde başlamıştır. XIII yüz yıldan başlayarak daha genelleşmiş XX. yüzyılın başlarında rağbetten düşmüş, sonraları Amerikan tarzı dansın, bir çok memleketlere yayılması ile yeniden rağbet kazanmıştır. Memleketimizde ilk balolar, İstanbul'da (Galata ve Beyoğlu) yabancı elçilikler binalarında verilen, bazen da İ... Devamı »»»
BARBUT « Eğlence
Zarla oynanan bir çeşit kumar. Bu oyunda atılan zarların gösterdiği rakamlara göre bazıları kazanır, bazıları da kaybeder. ... Devamı »»»
BEZİK « Eğlence
İskambil kâğıtlarıyla oynanan bir oyun. İki kişi ile oynanabildiği gibi, üç, dört kişi ile de oynanabilir. Birçok çeşitleri arasında en çok oynananı iki kişilik olanıdır. Bu da, dört deste yirmidörtlük yani 96 kâğıtla oynanır. En büyük kâğıt as olmak üzere sırasıyla, onlu, papaz, kız, oğlan ve dokuzludur. Bezik çoklukla aileler arasında oynanan bir aile oyunudur. ... Devamı »»»
BİLARDO « Eğlence
Özel bir masa üzerinde bilyalar ve ıstaka denilen sopalarla oynanan bir oyun. Bilardo masası dikdörtgen biçimindedir ve üzerİ yeşil bir çuha ile kaplanmıştır. Balyaların çapı 6 santimetre istikanın uzunluğu 150 santimetredir. Oyun istikaları bilyaların üzerine vurmak suretiyle oynanır. ... Devamı »»»
BRİÇ « Eğlence
4 oyuncu tarafından 52 iskambille oynanan bir oyun. Briçte oyuncular iki gruba ayrılır. Kâğıdın dağıtılacağı taraf kur'a ile tespit edilir. Kâğıt yapan oyuncu, kâğıtları birer birer ve soldan başlayarak dağıtır. Her oyuncuya 13 kâğıt düşer. İskambil kâğıtlarının sırası, birli, papaz, kız, oğlan onlu, dokuzlu ve sekizlidir. Briç, XX. yüzyılın başından beri, aile toplulukları arasında çok sevilen ve oynanan bir oyun olmuştur. ... Devamı »»»
CİRİT « Eğlence
Düşmana atılmak üzere yapılmış ucu demirli, sert tahtadan kısa mızrak. Başka bir amaca lüzum olmaksızın kullanan tarafından elle fırlatılmak suretiyle atılır. Bu silâh yalnız süvariler tarafından kullanılır. Barış zamanlarında, bunların yetiştirilmesi için yapılan talimlerde kullanılırdı. Bu şekildeki karşılaşmalar, eski Türklerde “cirit oyunu” adı ile anılan bir spor özelliği taşırdı. ... Devamı »»»
ÇENGİ « Eğlence
Eskiden oyuncu kadın ve kızlara verilen ad. Eski Türk eğlencelerinde ve kadın topluluklarında yer almış olan çengi, daha sonraları evlenme ve sünnet düğünlerinde Kâğtıthane eğlencelerinde de görülmüştür. Bu eğlencelere katılan ve çocukla azınlıklardan ve kıptilerden olan çengiler, göz alıcı elbiseleri , gerdan kırmaları baş ve işaret parmakları göbek çalkamaları , pirinçten zilleri oyun sırasında çalmaları ile eğlence topluluklarının en büyük gösterilerinden biri olmuştur. ... Devamı »»»
ÇARLİSTON « Eğlence
Oluşum bakımından bir zenci dansı. Çok eski bir tarihi olmakla beraber, özellikle, Birinci Dünya Savaşı'ndan beş altı yıl sonra Amerika'da moda olmuş ve oradan bütün dünyayı, bir salgın şeklinde yayılmıştır. Özellikle 1922 - 25 yılları, bütün dünyada, Çarliston hastalığının yaygın olduğu yıllardır. ... Devamı »»»
ÇIRAĞAN « Eğlence
Eskiden, özellikle “Lâle devri” adı ile anılan Ahmet III. devrinde geceleri yapılan donanma şenliklerine verilen ad. Damat İbrahim Paşanın sadrazam olduğu bu yıllarda, Topkapı sarayı ile Beşiktaş'taki Çırağan yalısında yapılan bu eğlenceler sırasında ağaçların ve lâle fidanlarının arası kandillerle donatılır, kaplumbağa kabuklarına renkli ışıklar veren meşaleler konur ve denizde çeşitli ışık oyunları yaptırılırdı. ... Devamı »»»
DALKAVUK « Eğlence
Kendine fayda sağlayacak durumda olanlara yaltaklanarak ve böylelerini eğlendirmek üzere soytarılık yapara geçimini sağlayan kimse.Dalkavuklar menfaatleri uğruna insanlık haysiyetlerini korumayan, doğruluğa önem vermeyen kimselerdir.Kendi çıkarları için doğru olmayan şeyleri, başkalarının zararına olsa bile, yapmaktan ve düşünmekten geri kalmazlar; böylece kendilerine faydası dokunacakların daima hoşuna gidecek yolu bulmaya çalışırlar. ... Devamı »»»
DAMA « Eğlence
İki kişi arasında oynanan bir oyun. Siyahlı beyazlı eşit hanelere ayrılmış kare şeklinde bir tahta üzerinde taşlarla oynanır. Dama tahtası, satrançta olduğu gibi 64 hanelidir. Oyuncuların 16 şar taşı vardır. Satranç gibi, düşünülerek ve muhakeme edilerek oynanması gereken eğlenceli ve faydalı oyunlardan biridir. ... Devamı »»»
DANS « Eğlence
Musikiye uyarak vücudun yaptığı ölçülü hareket dizisi. İlkel insanlar arasında dans, keder ya da sevinç heyecanını ifade eden bir vasıta olmuş, aşk, kin ve yüksek dinî heyecanlar dansla ifade edilmiştir. Daha ileri toplumlarda ise dans, bir eğlence vasıtası haline gelmiştir. Dansı, başlıca şu çeşitlere ayırmak mümkündür: 1 - Savaş dansları : Bu danslar, silâhlı ya da silâhsız olarak yapılır. Silâhlı danslar, hemen her millette görülür. Özellikle Yunanlılarda Cüret dansları, efsanevî bir mahiyet almıştır. 2 - Dinî danslar : Dansların en önemlisi ve çoğu dinî törenlerde ve bir koro ... Devamı »»»
DOMİNA « Eğlence
Üzerleri noktalarla işaretli 28 taşla oynanan bir oyun. Bu taşların bir yüzü, siyah bir çizgi ile ortadan ikiye bölünmüştür, iki bölümde siyah küçük noktalar vardır. Bir tanesinde hiç bir işaret bulunmaz, altı tanesinin bir bölümünde hiç bir işaret bulunmamasına karşılık, öbür bölümlerinde, her birinde birden altıya kadar noktalar bulunur. Diğerleri de, bu şekil içinde, ikiden altıya, üçten altıya, dörtten altıya, beşten altıya kadar noktaları ihtiva ederler. En büyük noktalı taş iki bölümünde de altışar nokta bulunanıdır. Îki ya da dört kişi arasında oynanan eğlenceli bir oyundur. ... Devamı »»»
DÜĞÜN « Eğlence
Evlenmeyi kutlamak üzere yapılan bir tören ve eğlenti. Evlilik müessesesinin kurulduğu ilk devirlerden beri yapıla gelmektedir. Bugün çeşitli milletler tarafından yapıla gelmekte bulunan düğünler, eski çağlardan kalma bir gelenek olarak devam etmektedir. Eski çağlarda yapılan düğünlerin asıl özettiği, evliliğe kötü ruhların gelmesini önlemek amacı ile yapılmış elmalarıdır. Bu çağlarda düğünlerin, mümkün olduğundan fazla kalabalık ve eğlenceli olmasına dikkat edilmiş, kalabalığın ve eğlencenin çokluğu oranında, kötü ruhların evlilikten uzak kalacağına inanılmıştır. Tabiî olarak bu gelenek mede... Devamı »»»
FOKSTROT « Eğlence
Dört tempolu bir çeşit dans. XX. yüz yıl başlarında Amerika'da görülmeye başlanan bu dans, Birinci Dünya Savaşı'ndan sonra bütün dünyaya yayılmış, bu arada memleketimize de gelmiştir. İleriye, arkaya ve yana doğru bir ya da iki adımla ve hafif duraklamalarla yapılan bir yürüyüşten ibarettir. ... Devamı »»»
GLADYATÖR « Eğlence
Eski Roma'da, halkın ve imparatorların eğlenmeleri için tertip edilen oyunlarda, bir birleriyle ölesiye dövüşen yada aslan, kaplan gibi yırtıcı hayvanlarla dövüştürülen kimselere verilen ad. Gladyatörler, esirler, köleler ve mahkûmlar arasından seçilirdi. İçlerinde isteyerek dövüşenler olduğu gibi, zorla ölüm kavgasına katılanlar da vardı. Dövüşçüler, imparatorun locası önünden geçerken “Selâm Sezar, ölüme gidenle,seni selâmlıyorlar” diye selâm verirler ve kavgaya girişirlerdi. Yapılan dövüş sırasında, kuvvetli gelenin zayıfı öldürmesi imparatorun ya da halkın işareti üzerine olur ve yenilen, ... Devamı »»»
İSKAMBİL « Eğlence
Birer tarafı resimli ya da işaretli kâğıtlarla oynanan ve pek çok çeşidi bulunan bir oyun ve bu oyun kâğıtlarına verilen ad. İskambil kâğıtları 52 parçadan ibarettir. Maça, sinek, kupa, karo olmak üzere dört bölüme ayrılmıştır. Her bölümün kâğıtlarında birden ona kadar rakamları ifade eden kağıtlarla, oğlan, kız, papaz adlarını alan kâğıtlar bulunur. ... Devamı »»»
KARNAVAL « Eğlence
Hıristiyanların, , büyük perhizden önce et kesiminde, çeşitli ve tuhaf kılıklara girerek toplu halde yaptıkları şenlikler. Bu türlü dinî bayram eğlenceleri Hıristiyanlıktan önceleri de görülür. Eski Mısırlılarca İsis ve Apis bayramları, İbranilerde eski Yunanlılarda, Romalılarda türlü adlarla anılan dinî eğlenceler vardır. Gürültülü, neşeli müzikli olan bu eğlencelerde toplu danslar yapılır, herkes çeşitli ve güldürücü kıyafetlere bürünür. Aşırı serbestliğin de hoç görüldüğü yerler vardır. ... Devamı »»»
MEDDAH « Eğlence
Eskiden Türkiye'de kahveler ve salonlarda halka hikâyeler söyleyen, olayları olmuş ya da oluyormuş gibi canlandırarak anlatan sanatkârlara verilen ad. Sahnesi ve kişileri olmadan yapılan bu anlatımlar çoklukla el hareketleri ve şive taklitlerine dayanırdı. Meddah, halkın karşısında yüksekçe bir yerde oturur; ilkin padişaha dua ettikten sonra “zaman, zaman içinde; kalbur, saman içinde” diyerek hikâyesine başlardı. ... Devamı »»»
MİLLİ OYUNLARIMIZ « Eğlence
Uzun yıllar devam ede gelen bir gelenek halinde, oynanan Türk halk oyunları. Millî oyunlarımız, halk sanatı, halk müziği, halk edebiyatı kollarına toplu halde bir ifadesi gibidir. Bu kolların, çeşitli bölgelerde gösterdiği değişiklîkler sonucu da, çok çeşitlilik göstermektedir. Millî oyunlarımız içinde tek kişi olarak oynananları olduğu gibi; en az dört kişiden meydana gelen ve dizi şeklinde oynananları: ikili ya da dörtlü karşılıklı oynananları: daire şeklinde ve daha çok kişi ile oynananları vardır. Çoklukla müzik âletlerinin katılmaları ile oynanırlar. Aynı zamanda, kaşıkla, zil, fincan, h... Devamı »»»
POKER « Eğlence
Bir çeşit kâğıt oyunu. 32 den 52 ye kadar oyun kâğıdı ile üç, dört, beş kişi arasında oynanır. Her oyuncuya beş kâğıt yerilir. Amerika'dan çıkarak bütün dünyaya yayılan poker, para koyma, önceden ya da bir kısım kâğıtları değiştirdikten sonra para artırma suretiyle oynanan bir kumardır. ... Devamı »»»
RULET « Eğlence
Bir kumar oyunu. Dönmekte olan yuvarlak bir tabla üzerinde, özel bir bilyenin durmasıyla kazananı belirtme esasına dayanır. Bir eksen etrafında dönmekte olan yuvarlak tabla üzerinde sıralanan 37 bölüm yapılmıştır. Bölümler kırmızı ve siyah renklere boyalıdır. Tabla döndürülmüş, fildişinden yapılmış bilye, tablanın durmasıyla belli bir bölümde yerleşir, böylece kazanan ve kaybeden numara belli olur. ... Devamı »»»
SATRANÇ « Eğlence
Bir siyah bir beyaz olmak üzere 64 bölümlü satranç tahtası üzerinde oynanan, 16 sı siyah, 16 sı beyaz olan ve çeşitli değerler taşıyan 32 taşla iki kişi arasında oynanan bir oyun. Satranç akılla oynanan bir oyundur. Satrançta, oynayan taraflar, altı çeşit taşla oyuna katılırlar: Şah, vezir, fil, at ve kale ikişer, piyonlar sekizer tanedir.Bu taşlardan her biri oyunda belli şekilde yürürler. Şah, her elde ve her yönde bir bölüm yürür; vezir, her elde ve her yönde, oyuncunun isteyeceği kadar bölüm yürüyebilir; fil tahta üzerinde çaprazlama; kale gibi yürüyebilir; piyonlar yalnız bir bölüm ve dai... Devamı »»»
TAVLA « Eğlence
Beşer bölüme ayrılmış ,iki tarafda tahta üzerinde değişik iki renkte onbeşerden otuz pul ve iki zarla oynanan bir oyun ve bu oyunun kutusuna verilen ad. Değişik oyunları, her seferde atılan zarların toplamına göre pulların ileri yürütülmesi özelliğini taşır. ... Devamı »»»
VALS « Eğlence
İki kişinin birlikte döne döne yaptıkları bir salon dansı ve bunun müziği. Bestesi, biri kuvvetli ,üçü çabuk dört zamanlı ölçü ile yazılır. ... Devamı »»»