| |
AKADEMİ « Eğitim
Üyeleri seçilme suretiyle tâyin edilen edebiyat, ilim, fen ve sanat kurumlarına verilen ad. Akademi kelimesi, eski Atina şehrinin batısında bulunan ağaçlık bir yerin adı idi. Yunan filozofu Eflâtun (Platon), buraya her gün gelerek öğrencilerine ders verir, tartışmalarda bulunurmuş. Bu sebeple, bu türlü dersler verilen yerlere Akademi dendiği gibi, Edebiyatla ilgili kurumlara da aynı ad verilmiştir. Orta Çağda bazı Avrupa memleketlerinde Akademiler kurulmuş olmakla, beraber, bunların en ünlüsü Fransız Akademisidir (Academie Française). Louis XIII. devrinde başbakan olan Kichelieu tarafında... Devamı »»»
BAKALORYA « Eğitim
Bazı memleketlerdeki orta öğrenimi bitirme imtihan ya da üniversitelerin verdiği en aşağı akademik paye. Bakalorya, memleketimizde ilk defa 1867 yılında kurulan Galatasaray Lisesi'nde uygulanmıştır. İkinci Meşrutiyet devrinde, liselerle denk olan o zamanki idadileri bitirenlerin yüksek okullara ve üniversitelere girmeleri, bakalorya denilen imtihanı vermeleri ile mümkün olmuştur. 1926 - 1935 yılları arasındaki lise bitirme imtihanları ile 1935 yılımdan beri yürürlükte olan olgunluk imtihanları, bakalorya özelliğinde olan imtihanlardır. Bazı Avrupa ve Amerika memleketlerinin yüksek okulların... Devamı »»»
BİNET - SİMON TESTİ « Eğitim
Çeşitli kabiliyetleri ölçmek için kullanılan bir psikoloji metodu. İki Fransız pisikoloğu olan Binet ve Simon'un, Paris'te zekâ bakımından geri kalmış çocuklar üzerindeki araştırmaları sonucunda ortaya atılan bu testte, a - zekâ, b - hafıza, c - estelik duygu, d - günlük bilgi olmak üzere dört esas vardır. Bu testte, değişmez bir takım esaslardan hareket edilerek zekâ rakamla ifade edilmektedir. Bu rakam da, sıfır ile 200 arasında değişik kıymetler almaktadır. Her çocuğun zekâsı, testte kazandığı rakamların toplamına eşittir. Böylece yapılan test sonucunda elde edilen rakamlar 0 ile 70 arasın... Devamı »»»
BURS « Eğitim
Bir kimseye, herhangi bir teşkilât (resmî, hakikî ya da hükmî şahıs) tarafından eğitim masrafı olarak verilen para. Bu parayı alan kimseye de “bursiye” denir. Bursiye eğitimini tamamladıktan sonra, önceden tesbit edilen bir süre için, burs veren müessesenin hesabına çalışmak ya da kendisine verilen bu eğitim masraflarını ödemek zorundadır. Bu gün memleketimizde kalifiye eleman yetiştirmek amacı ile çeşitli devlet daireleri, üniversite, özel idareler , belediyeler, bankalar, özel dernekler v.s. tarafından burs verilmektedir. ... Devamı »»»
CİLT « Eğitim
Bir kitap, bir dergi ya da bir defterin yapraklarını dağılmaktan korumak ve sırasıyla bir arada toplu olarak bulundurmak için, ince tahtadan, deriden, ya da üzerine deri, kâğıt, bez gibi şeyler kaplı mukavvadan yapılan kaplara verilen ad. Cildin başlangıç tarihi çok eski zamanlara kadar ulaşır. Eski devirlerde gerek balmumu, gerekse papirüsler üzerine ve levha halinde yazılan yazıların sıra ile ve bir arada levhalar bütününün iki yüzüne ince tahta kapaklar geçirilir ve bunların bir kenarlarına açılan ince deliklerden iplik geçirilerek birbirlerine bağlanırdı. Zamanımızda ciltçilik zamanın mod... Devamı »»»
DARÜLFÜNUN « Eğitim
İstanbul Üniversitesi adı ile hizmetine devam etmekte olan ve menşeini Fatih külliyesinden alan bir yüksek bilim müessesesi. Fatih Sultan Mehmet, İstanbul'u aldıktan sonra “Sahn ve Tetimme medreseleri”adı ile 16 medrese açmıştır. Tetim lise öğrenimine denk bir öğretim yapmakta, Sahn medreseleri ise, üniversite öğrenimine denk bir öğretim yapmakta idi.Aradan yüzyıllar geçmiş ve Türkiye'de yüksek öğretim, bu esaslar içinde devam edegelmiştir. Tanzimat'ın ilânından sonra ülkemizde yüksek öğretim yapan gerçek bir bilim müessesesinin kurulmasına karar verilmiş ve 1850 de böyle bir müessesede oku... Devamı »»»
DERS « Eğitim
Öğretmen tarafından öğrencilere bilgi verme işi ya da bir bilimi elde etmek için ona dair alman bilginin bir kısmı. Ders, resmî eğitimin ondan ayrılmaz bir parçasını ve okulun en önemli vazifesini meydana getirir. Bir öğretmen tarafından bilgi verme îşi, değişik çağlarda, değişik amaçlar için yapılmıştır. İlk çağda dersin amacı, çoklukla ,ders dinleyen öğrencilerin hitabet kudretini artırmaktı Orta çağda ise, Batıda tamamen Lâtince, Yakın Doğu'da Arapça gibi dilleri ve en önemli dinî bilgileri çocuklara öğretmek amacı için verilmiştir. Yakın çağlarda ve günümüzde dersin amacı daha da geniş b... Devamı »»»
DİL ve TARİH COĞRAFYA FAKÜLTESİ « Eğitim
Ankara Üniversitesine bağlı fakültelerden biri. 14 Haziran 1935 tarihli bir kanunla kurulmasına karar verilmiş ve ilk defa, 9 Ocak 1936 da yapılan bir törenle açılmıştır. Adı, Büyük Atatürk tarafından verilmiş olan bu fakülte, ilkin Evkaf apartmanında öğretime başlamış, Kasım 1940 tarihinde yeni ve modern binasına taşınmıştır.Dil ve Tarih - Coğrafya Fakültesi'nde, Türk, Alman, Arap, Fransız, İngiliz, Rus dil ve edebiyatları, coğrafya, felsefe ,hindoloji, hungoroloji, klâsik filoloji, tarih ve sümeroloji, sinoloji enstitüleri bulunmaktadır. ... Devamı »»»
DİPLOMA « Eğitim
Bir öğrenim kolunun ya da derecesinin tamamlandığını bildiren resmî kâğıt. Memleketimizde, ilkokulu, ortaokulu, liseyi, üniversitenin herhangi bir fakültesini bitirenler diploma aldıkları gibi, çeşitli meslek ve sanat kollarını bitirenler de diploma almaktadırlar. ... Devamı »»»
ENDERUN « Eğitim
Osmanlı sarayında, sonraları “Mabeyn-î Hümayun” denen sarayın iç bölümüne verilen ad. Harem-i Hümayun dairesi, Hazine-i Hümayun, Hırka-i Saadet daireleri bu bölümün içinde bulunurdu. Buralarda gerekli işleri görmek özellikle padişahın özel hizmetlerini görecek kimseleri yetiştirmek için saray içi okul teşkilâtı da bulunurdu. Enderun için yetiştirilecek olanlar, devşirme ile toplanan acemi oğlanlardı. Devşirmelerin en yakışıklılarından seçilen acemi oğlanları, Enderun ağalarının elinde eğitim görür okuma, yazma, saz v.b. öğrenirdi. En yüksek rütbeleri “Enderun ağalığı” idi. Fakat, bu okuldan ... Devamı »»»
FAKÜLTE « Eğitim
Bir üniversitenin ders konusu bakımından ayrılmış kollarından birine verilen ad. Bu kollarda, üniversite öğretimi ile ilgili çeşitli meslekleri ve bilim dallarını meydana getiren dersler, toplu olarak görülür. Tıp Fakültesinde, hekimlikle ilgili öğretim görülerek hekim yetiştirilir. Fen Fakültesinde, çeşitli fen dalları ile ilgili dersler gösterilir. Bir üniversiteye bağlı olan fakültelerin başlıcaları şunlardır: Edebiyat, İktisat, Tıp, Fen, Ziraat, Veteriner, Siyasal, Bilgiler, Hukuk, Orman, İnşaat, Mimarlık, Elektrik, Makine, Maden, İlahiyat. ... Devamı »»»
HARBOKULU « Eğitim
Harbiye Mektebinin 1937 yılında Ankara'ya nakledilmesinden sonra aldığı ad. ... Devamı »»»
HARBİYE MEKTEBİ « Eğitim
Türkiye'de Avrupa'daki gibi, müspet bilimlerle ve yeni savaş metotlarıyla donanmış subaylar yetiştirmek için açılmış olan subay yetiştirme okulu. XVII. yüzyılın sonlarına doğru, zamanın silâhları ile donanmış ve bilgili subay ve askerlerden meydana gelmiş Batıdaki orduların yanında, asırlar boyunca zaferden koşarak büyük kahramanlıklar yaratmış olan Osmanlı ordusu eski silâh ve bilgilerle, artık, beklenen başarıları sağlayamaz bir duruma gelmiştir. Özellikle yeniçerilerin devamlı başkaldırmaları ve savaşlarda başarılar kazanamamaları üzerine, Osmanlı ordusunu yeniden düzenlemek fikri, devleti... Devamı »»»
HARF « Eğitim
Bir alfabeyi meydana getiren ve okuyup yazmayı sağlayan işaretlerden her biri. Bugün kullanmakta olduğumuz alfabede, dilimizin seslerine göre harf bulunmaktadır. Türk alfabesindeki küçük ve büyük harfler şunlardır. a, b, c, ç, d, e, f, g, ğ, h, i, ı, j, k, 1, m, n, o, ö, p, r, s, ş, t, u, ü, v, y, z. A, B, C, Ç, D, E, F, G, Ğ, H, I,İ, J, K, L, M, N, O, Ö, P, R, S, Ş, T, T Ü, V, Y, Z. Alfabedeki her harf , bir sesin karşılığıdır. Harfler, ya ses kirişlerinden kopup gelerek, ağzın az ya da çok aç durumunda, hiçbir engele rastlamada serbest olarak çıkarlar; ya da bir seslinin yardımıyla çıka... Devamı »»»
İLKÖĞRETİM « Eğitim
Öğretim, belli bir amaç için gereken bilgiyi verme işidir. Öğretimin çeşitli basamakları vardır: İlköğretim, orta öğretim, yüksek öğretim gibi. İlköğretim, çocuklara okuyup yazmayı, hayatta en gerekli bilgileri verir. Orta öğretim, ilkokulu bitirmiş olanlara daha geniş bilgiler sağlar. Yüksek öğretim, bilim kollarından birindeki bilgilerin edinilmesini sağlar. Öğretim ve eğitim, insanların topluluk hayatı yaşamaya başladıkları en eski devirlerden başlar. Ana ve babaların çocuklarına karşı duydukları sevgi, onları hayata hazırlamaya, tehlikelerden sakınmalarını öğretmeye zorlamıştır. Bu zo... Devamı »»»
KÖY ENSTİTÜLERİ « Eğitim
Köy öğretmeni ve köye yarayacak diğer meslek adamlarını yetiştirmek üzere tarıma elverişli toprakları olan bölgelerde, Millî Eğitim Bakanlığı'nca açılmış olan okullar. Enstitüler, en az beş yıllık bir öğretim süresi içinde tam devreli köy okullarını bitirmiş köylü çocukların yetiştirmek amacı için kurulmuştur. Kültür derslerinin yanında tarım ve teknik dersleri de verilmek suretiyle yetiştirilmiş olarak köye döndüklerinde, o köy için en güvenilir bir kültür adamı olarak çalışmak imkânını bulmuşlardır.Binlerce köy öğretmenini yetiştiren bu okullar, 1950 yılından sonra, özelliklerini değiştirm... Devamı »»»
KÜTÜPHANE « Eğitim
Herkesin girip kitap okuması için kurulmuş ve içine bir çok kitap toplanmış olan bina, kitap saray. Kütüphanelerin, kitap kadar eski bir tarihi vardır. Eski Mısır ve Asurlulardan itibaren Yunanlılar ve Romalılarda özel ve genel kütüphaneler kurulduğu bilinmektedir. Ortaçağ içindeki kütüphaneler, çoklukla din müesseseleri ile paralel bir özelliktedir. Batıda kitabın ve kütüphanenin önemini kaybettiği zamanlarda Doğuda, İslâm dünyasında kütüphaneler, üzerinde önemle durulan müesseseler olmuşlardır.Ancak, bütün bu kütüphaneler, çoklukla yazma eserlerin bulunduğu binalar durumunda kalmıştır.Matba... Devamı »»»
ROBERT KOLEJ « Eğitim
1863 yılında Sir Cyrus Hamlin tarafından kurulmuş olan bir öğretim müessesesi. İstanbul’da Boğaziçin'de Bebek sırtlarındadır. Robert Kolej, adını, kuruluşunda paraca yardımda bulunanların başında gelen Newyorklu zenginlerden Christopher R. Robert'ten almıştır, ilk başta bir tek ahşap binadan ibaretti. Devamlı gelişmeler geçirerek bugünkü altı blok binadan kurulu bir öğretim müessesesi haline geldi. Erkek ve Kız Koleji olarak iki kısımdır. 1950 yılımda orta ve liseden ibaret olan koleje bir de mühendis yetiştirmek için yüksek kısım ilâve edildi. 3 yıldır da buna ilâveten Kolej, Fen Lisan, Ekono... Devamı »»»
ÜNİVERSİTELERİMİZ « Eğitim
Türkiye'de, gerek Osmanlı İmparatorluğu zamanında, gerekse Anadolu Selçuklu Devleti zamanında, çeşitli bilim, kurumları, gerekli önemi görmüş müesseseler arasında yer almış; özellikle Osmanlı İmparatorluğu zamanında, bu bilim kurumları, padişahların ve devlet yöneticilerinin büyük ilgisini görmüştür. Cumhuriyetin ilânından sonra, ilk ve orta dereceli okullarda yapılan devrim hareketlerinin yanı sıra, yüksek öğretim yapan bilim kurumları da, Cumhuriyet hükümetlerinden gereken önemi görmüştür. Her bakımdan büyük bir hızla gelişmekte olan medeni dünyanın, bilimsel bakımından da gidişine ayak uyd... Devamı »»»