| |
ABDEST « Din
Müslümanların, namaz kılmak için yapmaları gerekli olan temizlenme işlemine verilen ad. Böylece, ibadet sıra. smda, Müslümanların, Tanrı'nın huzuruna temiz olarak çıkmaları sağlanmış olur. Her namaz öncesi abdest alma işle. ini, şu şekilde olur : 1- Eller, bileklere kadar üç kere oğuşturularak yıkanır. 2- Sağ elle, önce ağza, sonra da buruna üçer defa su verilir. 3 - Yüz üç kere yıkanır, 4 -Dirseğin biraz üstüne kadar ilkin sağ kol, sonra sol kol üçer defa yıkanır. 5 -Sağ elin içi ıslatılır ve alından arka tarafa doğru olmak üzere baş sığanır. 6 - Islak olan baş ve serçe parmakları ile kulak... Devamı »»»
ADAK « Din
Herhangi bir işin ya da bir niyetin olması için kesilen kurban ya da Peygamber İbrahim'in oğlunu Tanrıya adadığı sırada, bir meleğin buna engel oluşunu gösteren bir resim kutsal tanınan bir veliye verilen hediye uğranılan bir felâketten bir hastalıktan kurtulmak için evliyalara ve camilere verilmesi adanan şey. Müslümanlarda, bir dileğin olması, bir felâketten, bir hastalıktan kurtulması için camive ,türbelere mum adanır, fakirlere dağıtılmak üzere et ve ekmek adanır. Adak olarak kesilen koyunun, ya da herhangi bir hayvanin etinden, adak sahibi yiyemez. Bu kurbanını fakirlere dağıtır. Bu ... Devamı »»»
ADEM VE HAVVA « Din
Din kitaplarına göre dünyaya ilk olarak gelen erkek ve dişi insan. İbranilerin din kitabı olan Tevrat, Adem ive Havva'nın ilk insan olduklarını bildirmektedir. Tevrat'a göre Tanrı, önce Adem'i sonra onun kaburga kemiğinden Havva'yı yaratmıştır. Cennet bahçecinde bulunan iyi ile kötüyü tanıma ağacının meyvelerini yemeği yasak ettiği halde, yılanın teşviki ile önce Havva, sonra Adem bu meyveden yedikleri için cennetten koyulmuşlardır. Adem ile Havva yer yüzüne indikten sonra ikisinden bütün insanlar türemiştir. Kur'an'a göre de Adem topraktan yaratılmış ve kendisine ruh verilmiştir. Lanete ... Devamı »»»
AFOROZ « Din
Hıristiyanlıkta birinin kiliseye kabul edilmemesi ve din dışı sayılması, Bu ceza Hıristiyanlığın ilk yıllarından itibaren din inanışlarından ayrılanlara verilmiş. Ortaçağda Papa'lar ve piskoposlar tarafından hükümdarları korkutmak için yaygın bir siyasî silâh olarak kullanılmıştır. ... Devamı »»»
AHRET « Din
Bazı dinlere ve ilkel insanların inanışlarına göre, insanların, ruh olarak, bedenle birlikte ya da başka bir bedene bürünmüş halde yaşamaya devam ettikleri yer. ilkel insanlar, çoklukla ahreti yer yüzünden bir nehirle ayrılmış ve kapısında bir köpeğin beklediği bir yer olarak düşünmüşlerdir. Yine aynı insanlar, kötü insanların, yer altında, iyi insanların ruhlarının da gökyüzünde yaşadığını kabul etmişlerdir. Büyük dinlerde de, din kurallarından dışarı çıkmamış olanların, şehit düşenlerin, hiç günah işlememiş olanların, gökyüzünde düşünülen ahrette yaşamalarına devam etikleri inancı yer a... Devamı »»»
AKROPOL « Din
Yunanca “şehir tepesi” manâsına gelen ve eski Yunan şehirlerinin iç kalelerine verilen ad. Aynı zamanda kale vazifesini gören Akropollerin içinde tapınaklar bulunur ve dinî törenler yapılır. Bunlardan en ünlü olanı, Atina'da bir tepe üstünde bulunanıdır. M.Ö. ikinci bin yılın ikinci yarısına kadar uzanan bir tarihe sahip olan Atina Akropol'ü çeşitli savaşlar sonunda yıkılmış, birkaç defa yeniden yapılmıştır. İçinde bir çok Tanrı heykelleri ve Parthenon bulunuyordu. Bugün, harabeler halinde bulunan Parthenon tapınağı turistler tarafından gezilen yerlerden biridir. ... Devamı »»»
ALEVİLİK « Din
Peygamberin damadı Ali'yi, ilk üç halifeden üstün tutmak esasına dayanan İslâm mezheplerinden biri. Aleviler, Ali'nin Mehdî olduğuna (Ali'nin ölmediğine ve kıyamet gününden önce yer yüzüne ineceğine) inanarak İslâmiyette ilk dinî ayrılığı meydana getirmişlerdir. ... Devamı »»»
ALLAH « Din
Müslümanlara, Hıristiyanlara ve Musevilere göre bütün varlıkların yaratıcısı ve koruyucusu olan ulu varlık. İnsanın ilk düşüncesi arasında yer tutmaya başlayan yaratma ve ya da meselesi, zamanımız kadar süregelmiştir. Her din, her düşünen insan, Allah hakkında fikirlerini söylemiş, inançlarını kurmuştur. Allah'ın varlığı, kelâm ve felsefe kitaplarında ilk konudur. Batı ve Doğu fikir adamları, Allanın varlığının ispatına lüzum görmezler. Bunlara göre Allahın varlığına insanların kendisi şahittir. İnsanlar, yaratılışlarından Allahın varlığını bilirler. Allahın varlığı hakkında insanların... Devamı »»»
ARABİ AYLAR « Din
Arapların ve bazı Müslüman ülkelerin kullandıkları takvim düzenindeki aylara verilen ad. Türkiye'de 1925 yılma kadar Arabî Aylar kullanılırdı. Arabî aylar şunlardır: Muharrem, Sefer, Rebiülevvel, Rebiülâhir, Cemaziyülevvel, Cemaziyülâhir, Recep, Şaban, Ramazan, Şevval, Zilkade, Zilhicce. ... Devamı »»»
BAHAİLİK « Din
XIX. yüzyılın ikinci yarısında kurulan dinî bir sistem. Babilik'in değiştirilmiş şekli olarak Bâhaullah tarafından kurulmuştur. Bu sistem, kimseye fenalık etmemek, haksızlığa direnmeden boyun eğmek, iyiliği sevmek, alçak gönüllü olmak, dünya barışını sağlamak esaslarına dayanır. Bu sisteminin kendine mahsus dinî törenleri yoktur. Avrupa ve Amerika'da da yayılan bu sistemin esasları Tasavvuf ve Şiîlik inanış ve felsefesinden meydana gelmiştir. ... Devamı »»»
BARTİSTLER « Din
Birçok kollara ayrılan bir Protestan mezhebi. Genel olarak Caivinciler'e yakın olan Babtistler cemaatlerine yalnız erginleri kabul ederek küçüklerin vaftizini hükümsüz sayarlar. ... Devamı »»»
BÂTINİLİK « Din
Kur'andaki kelimelere, görünürde ki anlamlarından başka mecaz yoluyla bir takım anlamlar vererek din hükümlerini başka türlü anlayanların yolu. ... Devamı »»»
BEKTAŞİLİK « Din
Sayısı on iki olan esas tarikatlardan biri. Kurucusu Hacı Bektaş-ı Velidir. Bektaşilere göre Ali, tanrının zuhuru; Mir'aç, Muhammed'in Ali'ye intisabıdır. Muharrem ayında on gün su içmemek Ali'nin doğum günü saydıkları Nevruz'u kutlamak ve üç gün süt içmek, Bektaşilerle sohbet etmek, muhabbet sofralarında saz almak, Muharremlerden sonra Bektaşî babasına baş okutmak, dinî ibadetleri yerine geçer. Bektaşilerde beş derece vardır. Birinci derece “dervişlik” tir. (erkek muhiplerden birinin dervişliğe ikrar vermesi). Üçüncü derece “babalık”tır (ehliyeti görülen bir dervişin, halife tarafından “baba... Devamı »»»
BEŞ VAKİT « Din
Yer yuvarlağının kendi etrafında dönmesinden meydana gelen zaman ayrımlarından sabah, öğle, ikindi, akşam, yatsı sürelerini gösteren bir deyim. Beş vakit deyimi, normal zaman ayrımlarını göstermekle beraber, dinî özellik taşır. Bu zaman ayrımlarının her birinde İslâm dinine göre namaz kılınır. Namazlar da bu bölümlerin adları ile anılır: Sabah namazı, akşam namazı, ikindi namazı gibi. ... Devamı »»»
BEYTÜLLAH « Din
Müslümanların namaz kılarken yöneldikleri ve hacca gittiklerinde tavaf ettikleri kutsal yapı , Allahın evi. Müslüman inancına göre bu yapı İbrahim Peygamber tarafından yapılmış tır. Yeri, daha sonra değiştirilmemiş bir çok tamirlere rağmen, esas şekli bozulmamıştır. Yapı kısmı dört cephelidir. “Rükn” denen köşeleri ayrı ayrı adlar alır: Kuzeye bakan köşeye “Rükn-i Iraki ”, güneye bakan “Rükn-i Yemânî”, batıya bakana “Rükn-i Şâmî”, doğuya bakana “Rükn-i Haceri'l Esved” denir. Ayrıca çeşitli adlarla anılan kutsal ve mübarek yerleri de vardır. Zemzem dağıtmak amacı ile kurulan Zemzem kuyusu da b... Devamı »»»
BRAHMA « Din
Hinduların, kesin olarak bağımsız, sonsuz, ebedî ve ezelî her yerde var olan, en yüksek varlık kavramı. Yaratıcılık, koruyuculuk ve yıkıcılık, Brahman ın başlıca kudretlerindendir. Bu sebeple Brahma üç şahıslı ilâh şeklinde tecelli ve üç ayrı adla anılır. Birincisi, asıl yaratıcı olan Brahman'dır, İkincisi koruyucu, birleştirici olan Vişnudur. Üçüncüsü, yıkıcı ve yok edici Siva'dır. Bu üçlük, “trimürti” adını taşır. Brahma heykel ve resimleri, bu yüzden üç başlı olarak yapılır. ... Devamı »»»
BRAHMANİZM « Din
Hindavrupai (Hindularm) dinin ikinci tarihi bölümüne verilen ad. Brahma'ya inananların hâkim bir nüfuz sahibi oldukları, dinî, sosyal ve siyasî bir teşkilât olan Brahmanizm, Hindavrupa dininin birinci bölümü olan Vedizm'den sonra gelir. Üçüncü bölüm de dar anlam da Hinduizm adını alır. Hindavrupai dinin tarihi bölümler şöyledir: 1- Birinci bölüm Vedizm (M.Ö. 1500-800) 2 - İkinci bölüm, Brahmanizm (MÖ. 800 - M.S. 1.), 3 - Üçüncü bölüm, Hinduizm, (M.S. 1. den zamanımıza kadar) Hindavrupai dinî ve özellikle Brahmanizm, M.Ö. 1500 yılından beri bilinen dünyanın en eski teşkilâtlanmış dinidir Hind... Devamı »»»
BUDDHİZM « Din
Buddha'nın doktrinine verilen ad. Buddha'yı bir tanrı gibi görenlere göre bir din, bazılarına göre de bir felsefî sistemdir. Buddha, doktrinin dikte etmemiş, vaiz vermekle yetinmiştir. Doktrini ve açıklamaları, ölümünden sonra kaleme alınmıştır. Buddhizm, az zamanda bütün Hindistan yarımadasına yayılarak Seylân'a, Siyam'a, Orta Asya, Çin Japonya'ya ulaşmış ve Asya'nın en yayılmış dini olmuştur. Bugün Buddhizm, beşyüz milyon kadar insan arasında yaygın bulunmaktadır. Buddhizm'e göre, hayat ıstırapla doludur. Zevk ve safa bir hayal; doğum ihtiyarlık, hastalık ve ölüm korkunç birer gerçektir. Bu... Devamı »»»
BÜYÜ « Din
Bir inanç sonucu, tabiattaki kuvvetlerin yardımı sağlanarak istenilen araçları elde etmek ümidiyle yapılan birtakım sihri işler. Büyüler, çok tanrılı dinlerden tek tanrılı dinlere geçildiğinde devam edegelen gelenek ve inanış artıklandır. Müslüman ve Hristiyan topluluklarında “büyü” diye gösterilen bir çok hareketlerin aynına ve benzerlerine başka dinlerde rastlanması bu sebeptendir. Büyü adı altında gösterilen işlemler çoğu zaman şu amaçlar için yapılır: İki kişiyi birbirinden ayırmak, iki kişinin birbirini sevmesini sağlamak, İnsanın bazı yeteneklerini yok etmek, bir insana kötülük etmek, o... Devamı »»»
BUHUR « Din
Bir tören sırasında ateş üzerine atılarak yakılan kokulu maddeler. Bilhassa dinî törenlerde hoş kokulu şeylerin yakılması bir âdet haline gelmiştir. Yakılan çeşitli cisimler arasında ağaç parçaları, otlar, kabuklar, tohumlar, kokulu bitkiler, çiçekler v.s. bulunmaktadır. ... Devamı »»»
CADI « Din
Fena ruhlu, çirkin, ihtiyar kadın anlamına gelen bir deyim. Dinî endişelerden ötürü bizde çoklukla dağınık ve uzun saçlı, dişi ve tırnakları uzamış bir mezar kaçkını olarak düşünülür. Genel olarak ihtiyar bir kadın şeklinde tasvir edilir. Türk folklorunda yaygın olan inanışa göre cadı bir hortlaktır. Hortlamasında, ölünün gömülmeden önce ışıksız bir odada bırakılması, gömülmeden üstünden kedinin atlaması gibi sebepler vehmedilmiştir. Hortlayan ölü, geceleri mezarından çıkarak dolaşır ve rastladığı kimseleri boğarak öldürür. Hıristiyan inanışına göre cadı, bir hortlak değil, bir insandır. Büy... Devamı »»»
CAFER MEZHEBİ « Din
Peygamber Muhammed'in ölümünden sonra hilâfetin Ali'ye ait olduğunu kabul edenler tarafından temsil edilen Şia'nın en ünlü mezhebi. Bu mezhebte beş din temeline inanılır: a - Tanrının birliğini tasdik etmek, b -Peygamberliği kabul etmek, c - Tanrının mutlak adalet sahibi olduğuna inanmak, d - Ahirete inanmak ... Devamı »»»
CAMİ « Din
İçinde bazı dinî törenlerin yapıldığı, Cuma ve Bayram namazlarının kılınabildiği büyük Müslüman tapınağı. İçinde "mimber"i bulunmadığı ve "hutbe" okunmadığı için Cuma ve Bayram namazlarının kılınmadığı tapınaklara mescit denir. Doğrudan doğruya cami olarak yapılmış ya da sonradan cami haline getirilmiş bütün Müslüman tapınaklarının içinde mutlak surette birer mihrap, Cuma namazının kılındığı mimber, büyük ya da küçük müezzin mahfili, maksuresi, son cemaat yeri, dışarda geniş ya da dar avlusu, çoğu şadırvan şeklinde olan abdest alacak yeri, tek ya da çok şerefeli minaresi bulunur. Camiler, il... Devamı »»»
CEBRAİL « Din
İslâm dinine göre, Tanrıya en yakın olan dört büyük melekten biri (öbürleri: Azrail, İsrail, Mikâil). Tanrı ile peygamberleri arasında elçilik yapması ve Tanrının emirlerini, vahiylerini tebliğe memur olması bakımından, Müslümanlıkta kutsal bir şahsiyet sayılır. Peygamber Muhammet, Mekke yanındaki Hira Dağı mağarasında yalnız başına düşünme ve tapınma ile meşgulken, ilk defa olarak Cebrail'i görmüş ve ondan “İkrâ! = Oku!” emrini almış; ilk şu vahyi okumuştur: “Oku, Rabbinin adı ile; O, insanı bir kan pıhtısından yarattı. Oku; O, keremine son olmayan Rabbindir; kalem ile öğreten odur; insana b... Devamı »»»
CEHENNEM « Din
Birçok din ve mitoloji sistemlerinde, günah işleyenlerin ölümden sonra gönderildiğine ve ceza gördüklerine inanılan yer. Cehennem, islâmlıkta ve Hıristiyanlıkta, genel olarak, dünyadaki ateşle kıyaslanır. Ateşi alevlidir, deriyi yakıp kavurur. Serinlik ve içecek su yoktur. Yalnız dibinde yetişen zakkum ağacının yılan başına benziyen meyveleri yenilir ve üzerine kaynar su içilir. Kur'anda, cennet için olduğu kadar cehennem için de çok canlı tasvirler yer alır. Cehennem, cennetin mukabili olarak, imansız ölenlerle günahlıların uğrağı olarak gösterilir. Cehenneme verilen sıfatlardan çoğu, ateşin... Devamı »»»
CENNET « Din
İslâmlıkta ve Hıristiyanlıkta ahiretin, iyilik eden kimselerin gönderildiğine inanılan bölümü. Cennet, her iki dinde de aynı şekilde tasavvur edilir ve bir bahçe olarak düşünülür. İslâmlıkta cennet, dünya ve ahirete ait iyi işlerin, ahiretteki karşılığı olarak düşünülür. Çeşit çeşit olan iyiliklerin karşılığı olarak da cennet çeşitli bölümlere ayrılmış olarak düşünülür. Kuranda bildirildiğine göre cennet, göklerin ve yerin genişliği kadar bir alan kaplar. Orada güzel kokulu ve bol meyveli ağaçlar, türlü yemek ve etler, şerbetler ve her türlü Ebedi bir rahatlık, kayıtsız şartsız bir saadet yu... Devamı »»»
CERRE ÇIKMAK « Din
Osmanlılar devrinde, medrese öğrencilerinin medreselerin tatil bulunduğu üç aylarda (Recep, Şaban, Ramazan) Kur'an okumak, vaaz etmek, namaz kıldırmak gibi dinî hizmetlere karşılık para, yiyecek v.s. almak amacıyla memleketin her yönüne dağılmaları. Böylece bu öğrenciler, öğrenim ihtiyaçlarını karşıladıkları gibi, halkı çeşitli dinî konular da aydınlatmak işini de görmüş olurlardı. Cumhuriyetin ilân edilmesi ve medreselerin kaldırılmış olması ile “cerre çıkmak” kanundışı sayılmıştır. ... Devamı »»»
CİZVİTLER « Din
Azizlerden sayılan İgnacade Loyola adlı bir rahip tarafından Hıristiyanlığa hizmet ve Hıristiyanları düzeltme amacıyla 1534 yılında kurulmuş bir Hıristiyanlık tarikatı. Sıkı bir disiplinle yönetilen bu cemiyet, Avrupa'da büyük bir yayılma göstermiş ve her dereceden bir çok okullar açmıştır. Fakat, çoklukla dinî ve siyasî propagandayı esas amaç olarak almışlardır. Bu sebeple, taraftarları zaman zaman bazı memleketlerden kovulmuşlar; cemiyet, Papa Clement XIV. tarafından 1770 de feshedilmiştir. (Bu fesih, Papa Pie VII. tarafından kaldırılmıştır). ... Devamı »»»
CALVENİZM « Din
Calvin tarafından kurulan bir hırıstiyan doktrini. Calvin'in "Hıristiyan dini öğretimi" adlı eserinde esaslarını açıkladığı bu doktrine göre esas prensip Tanrının mutlak hükümranlığıdır. İnsan, sadece Tanrının lütfuna inanmakla cehennemden kurtulur. Bu inanış da, insanı durmadan faaliyete sevk etmelidir. Siyasî kanaatler bakımından da hükümdarlar kuvvetlerini idare ettikleri milletten alırlar. Devlet Tanrı tarafından istenmiş ve kurulmuştur. Milletler, Tanrının emirlerine uymayan bir hükümdarı devirmekte haklıdırlar. ... Devamı »»»
CENAZE « Din
Gömülmek, yakılmak, denize bırakılmak ya da başka usullerle ortadan kaldırılmak üzere hazırlanmış insan cesedi. Gömme işi, bugün, memleketimizle birlikte hemen bütün İslâm âleminde, dinî bir gelenek olarak şu şekilde yapılmaktadır. Ölüm meydana gelince, enli bir bezle ölünün çenesi bağlanır, katılaşan oynak yerleri yavaşça gevşetilir ve yeri yükseltilir. Yüzü örtülür, kesin olarak öldüğü anlaşılıncaya kadar bekletilir. Ölüm, uygun bir şekilde, ölünün yakınlarına duyurulur. Bunlardan sonra dinî gerekçeler yapılır. Ölünün yıkanması, sağ kalanlar üzerinde “farz-i kifaye” dir, yıkanmayı üçlemek i... Devamı »»»
ÇAN « Din
Tersine çevrilmiş kadeh şeklinde, madenden yapılmış ses çıkaracak âlet. İçine asılı madenî bir tokmakla ya da üstüne vurulmak suretiyle titreşimler meydana getirerek ses çıkartır. İcadının, beşinci yüzyılda Fransa'da Campanidie'deki Nome şehrinin papazına ait olduğu sanılmaktadır. O tarihten bu yana, kiliselerde dinî çağrı ve çeşitli bildirim amaçları için kullanılır. ... Devamı »»»
DECCAL « Din
Din kitaplarına göre, kıyamete yakın dünyada görülecek yaratıklardan biri. Deccal, tek gözlü ve tanrılık dâvasında bulunacak olan bir yahudidir. Peygamber Muhammet zamanında yaşamış olduğu bir hadîste geçer. Meydana çıktığı zaman birçok taraftarları olacak, fakat Mehdî tarafından öldürülecektir. ... Devamı »»»
DERVİŞ « Din
Eskiden tarikata girmiş, bir şeyhin emrine uymuş olanlara verilen ad. Sonraları bu söz daha da genel bir özellik kazanmış, rütbesi, derecesi ne olursa olsun, bir tarikatın bütün ilgililerine verilmiştir. Derviş gerçekte “terk ehli” dir. Yani dünya ile ilgisini kesmiş, kendini Tanrıya bağlamış insandır. Dervişlik te en ileri derece, “terk-i terk” tir. Yani, vazgeçmeyi bile istememek o, derece kendini bırakmak, kendini unutmaktır. ... Devamı »»»
DİN « Din
İnsanların kutsal bir kudrete inanması ve bu inanışı ibadet şeklinde ifade etmesi Sosyologlara göre din ilkel insanların bazı kişileri, hayvanları ya da tabiat olaylarını kutsal saymalarından meydana gelmiştir. ilkel toplumlarda kutsal sayılan çeşitli şeylere inanmak, onlar için belirli zamanlarda törenler yapmak, kurbanlar kesmek şeklinde başlayan din, toplumların toprağa yerleşmeğe başlaması ile özelliğini değiştirmiş ve müşterek vicdanın sembolü olan “atalara tapma” şeklini almıştır. Toplumun gelişmesi, sitelerin meydana gelmesi gibi sosyal olumlar, din duygularında da değişiklik meydana ... Devamı »»»
DÖNMELER « Din
1648 de İzmir'de Mehdîlik davasına başlanmış ve 1666 da ölüm korkusu altında Müslümanlığı kabul etmiş olan ünlü Musevî hahamı Sabatay Sevi'ye bağlı kalanlara verilen ad. Sabatay Sevi, bazı Yahudi inanış ve geleneklerine değer vermekle beraber, Musevilikten ayrı, Müslümanlığa aykırı bir mezhep kurmak istemiştir. Fakat Müslümanlığı kabul etmesi ile bu çalışmaları son bulmuştur. Buna rağmen, onun kurmak istediği mezhebin taraftarı olduğunu zaman zaman söyleyenler bulunmaktadır. ... Devamı »»»
DUA « Din
Aslında “çağırmak” anlamında olan bu kelime, Kur'anda “yardım istemek” anlamına gelmektedir. Bir şeyin yapılmasını ya da yapılmamasını, Tanrı'yı “medih ve sena yolu” ve kişinin ihtiyacını belirten bir dil ile istemekten ibarettir. Kur'anda ibadet'e ait âyetlerde duanın önemli bir yeri vardır. “Dua, ibadetin özüdür” şeklindeki hadîs ile önemi belirtilen dua, kulun bütün ümitleri kırıldıktan sonra, Tanrıya yönelerek yalvarması ve onu tek yardımcı olarak tanıması demek olduğundan, gerçek bir birleştirici sayılmış ve en iyi ibadet şekli olarak kabul edilmiştir . ... Devamı »»»
EA « Din
Sümerlilerin büyük tanrılarından üçüncüsü olan yer tanrısı ” Enki” ye, sonradan Samî'lerce verilen ad. Bu tanrı, önceleri Okyanusların sularının egemeni idi. Daha sonraları yeraltı sularının ve denizlerin egemeni olmuştur. Suda ve karada yaşar yarı balık yarı keçi şeklinde tasvir edilir. Tufandan insanları kurtardığı için, insanlığın koruyucusu da sayılır. ... Devamı »»»
EZAN « Din
Müslümanları, namaz kılmağa, ibadet etmeğe çağırmak için, minareden, müezzin tarafından yüksek sesle okunan bir çağrıdır. Ezan, abdestli olarak, minareden ya da minare işi gören yüksekçe bir yerden okunur. Namaz vakti olduğunda okunur. Ezan okuyana müezzin denir. Ezanın okunması ve şekilleri, Peygamber Muhammed'in sağlığında kararlaştırılmıştır. Ezan, kutsal sözlerden meydana gelmiştir. Namaz vaktini ilân eder. Her Müslüman toplumu, ezanı kendi dilin de okuyabilir. Beş vakit namaz için okunur. Vacip kadar kuvvetli sünnettir. Ezanın Arapçası şudur: “Allahüekber, Allahüekber, Allahüekber... Devamı »»»
FATİHA « Din
Kuran'ın birinci süresidir. Her ibadette okunur. Namazın her rekâtının başında, ölmüşleri anarken, ölünün ardından ya da mezarı başında okunur. Her Müslüman, Tanrısından kendisine yardımcı olmasını dilerken de fatiha okur. Fatiha okumak. Tanrının ululuğunu söylemek. Tanrıya şükretmek, Tanrıyı övmektir. Fatiha yedi ayettir Arapça okunuşu şöyledir : “Elhamdü lilîâhi Rabbilâlemin Bisbillahirahmânirrahim Mâliki yevmiddin. İyya-ke na'büdü ve iyyake nestain. İhdinassi-ratınmüstakîm. Sıratellezine enamte aleyhim gayrilmağdubi aleyhim veleddâl lin, Âmin.” Anlamı şudur : “Hamd; esirgeyen, bağışlaya... Devamı »»»
FETİŞ « Din
İlkel kavimlerde bir put gibi kutsal tutulan ve tapınılan, uğur getirdiğine inanılan maddî cisimler. Fetişler, çoklukla acayip insan biçiminde yapılmış küçük putlardır. ... Devamı »»»
FETİŞİZM « Din
İlkel kavimlerin, fetişlere tapmak şeklinde beliren dinleri. Bugün vahşî kabilelerde ve zencilerde örneğine rastlanan fetişizm, medenî milletler arasında bazı eşyayı uğurlu saymak şeklinde ve örtülü olarak devam ede gelmektedir. ... Devamı »»»
FETVA « Din
Müslümanlıkla ve dinle ilgili bir konu ya da dâva hakkında müftülerin verdikleri genel hüküm. Önemli devlet işleri ile ilgili fetvalar, şeyhülislâmlar tarafından verilirdi. Savaş ilânı, vezirlerin, sadrazamların, padişahların düşürülmesi ve öldürülmesi gibi önemli devlet işlerinde fetvalar, çoğu zaman esaslı rol oynamıştır. ... Devamı »»»
GAZİ « Din
Müslümanlıkta din uğruna savaşan kimseye verilen ad. Müslümanlık uğrunda yapılan savaşta ölenlerin “şehit”, sağ kalanların “gazi” olduğuna inanılır. Bu söz, bir savaşta büyük yararlıklar göstererek düşmanı yenen komutanlara ya da şehirlere devlet tarafından verilen bir onur unvanı olarak da kullanılmıştır. Gazi Mustafa Kemal Paşa, Gazı Osman Paşa, Gazi Ahmet Muhtar Paşa, Gaziantep gibi. ... Devamı »»»
HABİL « Din
Din kitaplarından gelen menkıbeye göre, Adem ile Havva'nın ikinci oğulları. Kardeşi Kabil tarafından bir kıskançlık yüzünden öldürülmüş, böylece yine din kitaplarına göre, insanlığın ilk cinayeti işlenmiştir. Bu olay, sonradan resim, şiir hikâye, heykel şeklinde birçok sanat eserlerinin meydana gelmesine sebep olmuştur. ... Devamı »»»
HAC « Din
Müslümanlığın beş şartından (Tanrının birliğine inanmak, oruç tutmak, namaz kılmak, zekât vermek, hacca gitmek) biri. Hac için Kamerî aylardan Zilhicede Mekke'ye gidilir ve Kabe ziyaret edilerek tavaf edilir. Müslümanlık inancına göre, hacca giderek bu ödevi yerine getirenler “hacı” adı ile anılırlar. Hacca gidenlerin, Zilhicce ayının yedinci gününden önce Mekke'de bulunmaları gereklidir (Kurban bayramından üç gün önce.) Haccın en önemli noktaları şunlardır: 1 -İhram (Hacıların giydiği dikişsiz elbise anlamınadır). Bunun için gündelik elbiseler çıkarılır, biri üst tarafı, biri alt tarafı örte... Devamı »»»
HAO « Din
Hıristiyanlığın remzi sayılan şekli. Birbirini dikey olarak kesen iki çizgiden meydana gelmiştir. Bu kadar basit bir şekil olmasına rağmen sayısız çeşitleri yapılmıştır. Peygamber İsa'nın çarmıha gerilmesi ve çarmıhın da birbirine dikey iki direkten yapılmış olması, çarmıhın, dolayısıyla haç'ın, Hıristiyanlar tarafından bir remiz olarak kabul edilmesini sağlamıştır. Haç'a Araplar “asma âleti” anlamına “salîb” derler.Haç kiliselerde Hıristiyanlığın resmî olarak ibadet edilen yerlerine konur ve bunların küçüklerini Hıristiyanlar ve papazlar boyunlarında taşırlar. ... Devamı »»»
HADİS « Din
Peygamber Muhammet'in düstur değeri taşıyan sözlerine verilen ad. “Hadis” kelimesi aslında genel olarak dinsel ya da dindışı özellikte demeç ya da söz anlamına gelir. Sonradan özeleştirilerek bu anlam verilmiştir. Aynı zamanda, Peygamberin bir dini esas meydana getirecek şekilde olduğu söylenegelen fiil ve sözleri için de “hadîs” kelimesi kullanılmaktadır. Peygamberin sözleri sağlığında kaydedilmediği fiil ve hareketleri tespit edilmediği için, bunlar, Peygamberin yakınında olanlar tarafından (sahabeler) çevrelerine nakledilmiş, bunların kanalı ile Peygamberden sonraki nesillere de, nesilden... Devamı »»»
HALİFE « Din
Peygamber Muhammet'in vekili ve dünya müslümanların en büyüğü ve koruyucusu sayılan kimse. Peygamber Muhammet'in ölümünden sonra, tarihin gerçeklerine bakılırsa, onun tam vekili olarak yalnız dört kişi gelmiştir. (Hulefayı Raşidin) denen bu dört halife, Müslümanlar tarafından seçilmişlerdir. Bunlar da: Ebubekir (571 - 634). Ömer (581 - 644), Osman (574 - 656) ve Ali (598 - 661) dir. Bu dört halifeden sonra gelerek bu unvanı taşımış olan hükümdarlar, halifeliği siyasi amaçlarına bir vasıta olarak kullanmışlardır. Bugün yer yüzünde “halife” olan bir kimse ve “halifelik” yoktur. İlk dör... Devamı »»»
HALİFELİK « Din
Peygamber Muhammet'in vekilliği halife sıfatı, unvan ve makamı. Halifelik Peygamber Muhammet'in ölümünden sonra Müslümanlar tarafından geçim yolu ile gelen ilk dört halife devrinden (Hulefayı Raşidin)sonra, Emevî, Abbasî ve Osmanlı hanedanlarına geçmiş, babadan oğula geçen bir unvan olarak kullanılmıştır. Dördüncü halife, Ali'nin Küfe mescidinde namaz kıldırırken İbni Mülcem adlı birisi tarafından zehirli bir kılıçla yaralanması ve birkaç gün sonra ölmesinden (661) sonra, Kûfeliler, yerine büyük oğlu Hasan'ı halife seçtiler. Irak Müslümanlarının çoğu Hasan'ı halife olarak tamdılar. Ancak... Devamı »»»
HAMBELİ « Din
İslâmlığın dört büyük mezhebinden biri (Öbürleri : Hanefî, Şafiî Malikidir) Esasları Ahmet İbn-i Hambel (780 - 855) tarafından kurulmuştur. Bu mezhepten olanlar, hadîslere çok bağlıdır; bid'at'in aleyhindedirler. ... Devamı »»»
HANEFİ « Din
İslâmlığın dört büyük mezhebinden biri. (Öbürleri, Hambelî, Maliki, Şafiî'dir). Esasları İmam-ı Âzam ,Ebu Hanife (699 - 769) tarafından kurulmuştur. Bu mezhep Irak'ta başlamış, özellikle Doğu'da, Batı ve Orta Anadolu Müslümanları arasında yaygın olmuştur.Müslümanlar arasında en yaygın olan mezheplerden biridir. Buna sebep daha liberal ve kolay oluşudur. Uygulanması pratik ve günlük hayata uygun, hükümleri açıktır. Kur'ana ve Peygamber Muhammet’in söz ve hareketlerine en uygun mezheptir. Türkler çoklukla bu mezhebe bağlıdır. ... Devamı »»»
HARAKİRİ « Din
Karnı bıçakla deşmek suretiyle yapılan bir intihar şekli. Harakiri, özellikle Japonlar arasında yaygındır ve şerefli bir ölüm sayılırdı. Bir çeşit dini inanış içinde yapılan bu intiharda bıçakla karın enliliğine açmak ,bağırmamak gibi şartlar vardır. 1868 yılına kadar, asil olanların, bir suçtan mahkûm olmaları halinde, ölüm cezaları harakiri yapmak şeklinde uygulanırdı. ... Devamı »»»
HIRİSTİYANLIK « Din
Hıristiyanların dini. Hıristiyanlar (Christiani) Hıristtos'a (Christ) bağlı, ona inanan kimselerdir. Hıristos (Christ) İnsanlığın kurtarıcısı ve Tanrının oğlu olan İsa (Hıristos)'un aracılığı ile, kulların yani Hıristiyanların Tanrı ile haşır neşir olmasını ön plânda tutar. Hıristiyanlık Tektanrıcı bir dindir. Sözü, İbranicedeki “Mesih” sözünün Yunancaya çevrilmişidir. Hıristiyanlık, her şeyden önce, kudretli bir baba, göğün ve yerin yaratıcısı olan bir tek Tanrının varlığını kabul etmektedir. Bunun yanı başına da, Tanrının oğlu olan İsa'yı koymaktadır. Baba ve oğul'un yanında da Ruhül Kudü... Devamı »»»
HIZIR « Din
Ölümsüzlüğe ermiş olduğuna inanılan Peygamber İlyas'ın lâkabı .Hızır ile İlyas'ın ayrı şahsiyetler olduğuna ve bunların ruz-i hızır'da (Hıdrellez) her yıl karşılaştıklarına inananlar da vardır. ... Devamı »»»
HİCRET « Din
Peygamber Muhammed'in Mekke'den Medine'ye göç etmesi. 16 Haziran 622 tarihine rastlayan bu gün, İslâmiyet tarihinin ve Hicrî takvimin başlangıcı sayılmıştır. (Hicret'in gerçek tarihi üzerinde çeşitli fikirler vardır. 2 Temmuz 622 - 20 Eylül 622 tarihlerinde olduğu da söylenir.) Peygamber Muhammed, Mekke'de Kureyşlilerin kendisine karşı durmalarının önüne geçemediğinden ve Medine' de (o zamanki adı ile Yesrib) dostluklar kurmuş olduğundan, Medine'ye gitmeğe karar verir. İlkin kendine inananların, bu arada sonradan halife olacak olan Ömer'in Medine'ye gitmesini sağlar. Kendinde bulunan ve Mekke... Devamı »»»
HİCRİ TAKVİM « Din
Tarih başı olarak Peygamber Muhammed'in Mekke'den Medine'ye göç edişini alan takvim. Hicretten 17 yıl kadar sonra halife Ebu Bekir zamanında kullanılmağa başlanmıştır. Bu takvimde de yıl, 12 aya bölünmüştür. Ancak, Dünyanın Güneş çevresinde dönüşü değil, Ayın Dünya çevresinde dönüşü, aylar için esas alınmıştır. Ay'ın Dünya çevresinde dönmesi 29,5 gün sürdüğüne göre, bir ay 29,5 gün sayılmış, bir yılda, (12x29,5 = ) 354 gün olmuştur. Böylece bu takvim, güneş yılından 11 gün kısa olmuştur. Bu kısalık sonucu, bu takvimdeki aylar durmadan yer değiştirir. Meselâ Ramazan ayı, her yıl 11 gün, kıştan ... Devamı »»»
İBADET « Din
Tanrı'ya kulluk etmeğe ibadet denir. Tanrının emirlerini yerine getirmek Tanrı'ya yaklaşmak, Tanrı'ya saygı için gerekli hareketlerde bulunmak her iyi hareket için Tanrı'nın emirlerini yerine getirmek, yoksullara yardım etmek, sadaka vermek, birer ibadettir. Müslümanlıkta ibadet, gizlidir ve tanrı ile kul arasında geçer. Bu sebeple, bir Müslüman ın yaptığı herhangi iyi bir hareketle övünmesi, ibadetini dünya işlerine karıştırması, ibadeti sebebi ile kendine bir menfaat sağlamağa çalışması, günahtır. ... Devamı »»»
İNCİL « Din
Peygamber İsa'ya Tanrı'dan inmiş olduğuna inanılan kutsal kitap.Ancak Tanrı'dan inmiş olduğuna inanılan bu kitap kaybolduğundan, Havarilerin ve onların öğrencilerinin yazmış oldukları altmışa yakın kitaptan dört tanesi seçilmiş ve “İncil” olarak kabul edilmiştir. Bu dört kitap birbirinin benzeri değildir. Bu dört İncil, Matta, Markos, Lûka ve Yuhanna tarafından yazılmıştır. Yazılma tarihleri de İsa'nın ölümünden çok sonraki yıllara aittir.Bu kitaplarda İsa'nın doğuşu mucizeli bir olay gibi ortaya konmakta, hayatı masallaştırılarak anlatılmakta ve inançları belirtilmektedir. ... Devamı »»»
İSLÂMLIK « Din
Peygamber Muhammed tarafından kurulmuş olan büyük din, Müslümanlık. İslâmlık, Hicaz'da Kabe'nin bulunduğu Mekke şehrinde 610 yılında başlamıştır. Mekke'de doğmuş olan Muhammed, bu tarihte peygamberliğini ilân etmiştir. İslâmlık, peygamberlerin sonuncusu Muhammed tarafından kurulmuştur. 570 yılında Mekke'de doğan Muhammed, kırk yaşına doğru dinini düşünmeğe başlamış, ilkin kendisine en yakın olanlar arasında taraftar bulmuş, sonunda da Kabe meydanında, ilk defa halkın karşısına çıkmayı denemiştir. Şiir dolu bir konuşma ile hemşerilerini, bu yeni Hak dinine çağırmağa başlamış ve dinini ilân et... Devamı »»»
İSLÂM MEDENİYETİ « Din
İslâm dinini kabul etmiş milletlerin, bu dinin etkisi altında kalarak meydana getirdikleri medeniyet. Bu medeniyet, Müslümanlığı kabul etmiş milletlerin tarihinde ayrı ayrı incelenemeyeceği gibi başlı başına bir medeniyet olarak da incelenemez. Çünkü, bir islâm dini vardır, fakat bağımsız bir İslâm medeniyeti yoktur. Bu da İslâmlığın bir milletin dini olmaması, bütün insanlığa göğüs açan bir din olmasındandır. Bu sebeple İslâm medeniyeti demek, Arap - Türk - İran medeniyetleri demektir. Bilimde, şiirde, ebediyatta, mimarlıkta durum böyledir. Yalnız hukukta, İslâm medeniyeti, kendine has bir öz... Devamı »»»
İSMAİLİLER « Din
Müslümanlığın Şii mezhebine bağlı bir şubenin adı. Ali'nin torunlarından İmam Cafer Sadık’ın büyük oğlu İsmail'i imam tanıdıkları için kendilerine bu adı vermişlerdir. Müslümanlığın haram saydığı bir çok hareketleri mubah görürler. ... Devamı »»»
LAMAİZM « Din
Özellikle Tibet'te gelişmiş bir din. Buddhizmin bir çeşididir. Bu dini Tibet'te Podma Sambhava adlı bir rahip 747 yılında sokmuştur. ... Devamı »»»
KABE « Din
Mekke'de Müslümanlıkça kutsal tanınan, bütün Müslümanların kıblesi, hac zamanında çevresi tavaf edilen taştan yapılmış küçük bir bina. Çevresi duvarlarla ve yedi minare ile çevrilmiş ve üstü açık olan geniş bir avlunun (Mescid-i Haram) ortasında, 13 metre yükseklikte 12 metre boyunda, 11 metre eninde dört köşe küçük bir binadır. Cennetten indirildiğine inanılan ve “Ha-cer i Esverl” denilen kutsal siyah taş Kabe kapısının yanında duvarın içine gömülüdür. Hac sırasında hacılar tarafından saygı ile öpülür. İki kapısından doğu tarafında olanı açık, batı tarafındaki kapalıdır. Siyah ibrişimden ör... Devamı »»»
KADİR GECESİ « Din
Ramazanın 27 nci gecesi, Kur'an'ın gökten yeryüzüne indirilmeğe başlandığına inanılan gecedir. O gece Kandil gecelerinden biridir. Müslümanlık inancına göre, Kadir gecesinde bir yıllık işler takdir edilir, meleklerle Cebrail o gece yer yüzüne inerler. O gecede yapılan ibadet bin yıllık ibadetten üstün sayılır. ... Devamı »»»
KANDİL « Din
İslâm dinindeki kutsal gecelere verilen ad. Miraç Kandili, Berat Kandili, Regaip Kandili gibi. Bu gecelerde, minarelerin şerefelerinde kandiller yanar. Kandil günü, Kandil çöreği denen simitlerin satılması da bir gelenektir. Kandil kelime anlamı olarak, zeytinyağı içine batırılmış bir fitilin yanmasıyla ışık veren, çoklukla camdan yapılan ve asılarak kullanılan bir ışıklandırma aracıdır. Eskiden minarelerin şerefelerinde kandiller yanardı. Bugün, bunların yerini elektrik ampulleri almıştır. ... Devamı »»»
KİLİSE « Din
Hıristiyan tapınağı. Kelime anlamı olarak “toplanmak” anlamına gelir. Kilise binalarının önem ve mertebe itibariyle başlıca üç derecesi vardır: Dinî, mertebe itibariyle en büyüğü “katedral kilise”yani “baş kilise” adını alır. İkinci, derecede “kollegiol kilise”, son mertebedeki kilise de “paruasia kilise” dir. Kiliseler dış görünüşleri bakımından, çeşitli sanat üslûplarında değişik şekiller almıştır. Fakat iç kısımları hep aynı kalmıştır. Kiliselerde halkın bulunduğu ve ibadetini yaptığı geniş bir salon bulunur. Bu salonun yan taraflarında da iki küçük salon vardır. Salonun sonunda, camiler... Devamı »»»
KUREYŞ « Din
Peygamber Muhammed'in bağlı olduğu kabile. Hicaz'da bulunan bu kabilenin, Peygamber İbrahim'in soyundan ürediği söylenir. Muhammed'in bu kabileden gelmesi, Kureyş'in bütün Müslümanlarca bilinmesini sağlamıştır. ... Devamı »»»
NAMAZ « Din
Müslümanların abdest altmış olarak günde beş defa (sabah, öğle, ikindi, akşam, yatsı) yapmaları dince buyrulan ve namazın şartları gereğince yapılan bir ibadet. Namazın on iki şartı vardır: 1 - Hadesten taharat (abdest temizliği): Abdesti yoksa abes almak, cünüp ise gusletmek; 2 - Necasetten taharet (pislikten temizlenme): Bedenini, elbisesini, namaz kılacağı yeri temizlemek; 3 - Setri avret (avret yerini örtmek): Avret yeri erkekler için göbek hizasından diz kapakları altına kadar olan yer, kadınlar için yüz, eller ve ayaklar dışında bütün vücuttur; 4 - İstikbali kıble (kıbleye dönmek): Kıbl... Devamı »»»
NOEL « Din
Hıristiyanların, İsa'nın doğum günü için 25 Aralık'ta kutladıkları yortu.Hıristiyan çocuklarının inancına göre, bu yortuyu temsil eden Noel baba, noel gecesi gökten inerek uslu çocuklara çeşitli armağanlar dağıtır. ... Devamı »»»
MAHŞER « Din
İslâm inançlarına göre, Kıyamet gününde dirilenlerin toplanacakları geniş yere Mahşer denir. Büyük meleklerden İsrafil'in “Sûr” borusunu üflemesiyle ölüler dirilecek ve herkes Mahşer'de toplanacaktır. Bundan sonra da hesap verme başlayacaktır. ... Devamı »»»
MEVLÜT « Din
Peygamber Muhammed'in doğumunu, miracını, ölümünü anlatan manzum eser. Bu eserlerin en ünlüsü XV. yüzyılda yaşamış olan Süleyman Çelebi'nin yazdığıdır. Hâlâ, belirli bir beste ile doğum, ölüm, kandil v.b. gibi münasebetlerle Müslümanlar tarafından camilerde toplu olarak okunur. ... Devamı »»»
MEZHEPLER « Din
Bir dinin ayrıldığı başlıca kollardan her biri. Öbür dinlerde olduğu gibi İslâm dininde de çeşitli mezhepler meydana gelmiştir. Bugün İslâm dininde başlıca dört mezhep bulunmaktadır Hanefi, maliki, hambelî, şafiî. Bunların içinde en yaygın olanı hanefidir. Bundan sonra şafiî ve maliki gelmektedir. Hambelî mezhebinden olanların sayısı çok azdır. ... Devamı »»»
MİLADİ TAKVİM « Din
Bugün, bütün medenî dünyanın kullandığı takvim Başlangıç olarak İsa'nın doğumu alınmıştır. İsa'nın doğumundan önceki tarihler “Milâttan önce” ki tarihler olarak kabul edilmiştir. ... Devamı »»»
ORUÇ « Din
İslâm dininin beş şartından biri. Yılda bir ay, Ramazan ayında, Tanrıya kulluk ve ibadet amacıyla, tanyerinin ağarmağa başlamasından güneş batmasına kadar, niyetlenerek bir şey yiyip içmekten ve orucu bozan başka şeylerden nefsi korumak suretiyle tutulur. ... Devamı »»»
PANTEON « Din
Eski Yunan ve Romalıların, bütün tanrılarına birlikte kurdukları tapınak. Sonradan “Panteon” bir ulusun en büyük ve şerefli adamlarının gömüldüğü binaya da ad olmuştur. ... Devamı »»»
PAPA « Din
Katolik kilisenin, Konklav meclisi tarafından seçilen, Peygamber İsa’nın vekili sayılan en yüksek başkanı. Roma'da, Vatikanda oturur. Bugüne kadar 270 papa gelmiştir. Papa ve papalık makamı, Ortaçağ boyunca büyük bir dinî ve siyasî kuvvet olarak, bütün Hıristiyanlık dünyasına hükmetmiş, hükümdarların indirilmesinde ve denilen kimsenin hükümdar yapılmasında söz sahibi olmuştur. 1870 tarihinde İtalya krallığının kurulması ve bu krallığın Romayı merkez yapması üzerine, Papa'nın siyasî kuvveti son bulmuştur. 1929 yılında da kurulan “Vatikan Devleti” ile Papalık, siyasî bütün kudretini kaybetmiş, ... Devamı »»»
PEYGAMBER « Din
Tanrı tarafından haber getirip insanlara yapacakları ve yapmayacakları şeyler hakkında Tanrı buyruklarını bildiren kimse; Tanrının elçisi, resul, nebi. Çeşitli etkiler ve düşünceler sonucu kutsal bilinen şeylere tapmadan sonra, toplumsal bir verim olarak, tanrılı dinler meydana gelmiş; toplumsal hayatın gittikçe evrim kazanması sonucu da Tanrı fikrinin doğması ile, Tanrı tarafından haber getirip, insanlara doğruyu söyleyen, Tanrı'nın buyruklarım ileten bir takım insanlar belirmeğe başlamıştır. Tevrat'ın ve Kuranın yazdığına göre, ilk peygamber Adem'dir. Adem, ilkin cennette yaşamış ve kendis... Devamı »»»
RAMAZAN « Din
Kamer takviminin dokuzuncu ayı. Müslümanların oruç tutmakla sorumlu oldukları bu ayda, Kur'an gökten inmeğe başlamış ve 23 yılda tamamlanmıştır. Ramazan orucu, hicretin ikinci yılında farz olmuştur. Orucun farzı, gökte ramazan ayının görünmesiyle başlar, şevval ayının görünmesiyle sona erer. ... Devamı »»»
RUH « Din
Dinlerin ve spritüalist felsefenin insanda vücuttan ayrı olarak varlığını kabul ettikleri canlandırıcı ve etkin unsurdur. Ruh, bir inanca göre, şekilsiz, zevksiz, varlığı ancak bir varsayım olarak kabul edilen, insanda bulunan ölümsüz bir kuvvettir. Şahsiyetin ve hayatın özünü ruh teşkil eder. Ruhun mahiyeti, yapısı, akıbeti, hattâ var olup olmadığı ve ölümden sonra yaşayıp yaşamadığı bile, yüzyıllardan beri çeşitli felsefî görüşlere mensup filozoflar ve bilginler arasında tartışma konusudur, Hıristiyanlık dini, ruhun varlığına ve ölümden sonra onun bedeni terk edip ,kendi hayatına devam et... Devamı »»»
RUM ORTODOKS KİLİSESİ « Din
Ortodoks kilisesine verilen ad. Bu kilisede resmî dil Rumca olduğu için Doğu Kilisesine, zaman zaman Rum Ortodoks Kilisesi de denilmektedir. Roma ve Rum Kiliseleri arasındaki ayrılık alâmetleri, ilk defa M.S. 385 yılında görülmeğe başlamıştır. Hıristiyanlık âlemi, bu ihtilâf yüzünden yavaş yavaş ikiye bölünmüş ve merkezi Roma olan Katolik Kilisesi (Batı Kilisesi) ile merkezi İstanbul olan Doğu Kilisesi arasındaki kesin ayrılık. 1054 yılında Nicene Mezhebi hakkında iki, merkez arasındaki bir görüş ayrılığı yüzünden olmuştur. Bu ihtilâf üzerine, Papa Leon IX İstanbul patriklerini aforoz etmiştir... Devamı »»»
ŞAFİİ « Din
İslâm dinindeki dört büyük mezhepten biri. İmam-ı Şafiî tarafından kurulmuştur. İslâm dininin kuruluş yıllarında ve Abbasî halifeliği devrinde Mısır, İran, Irak ve Horasan'da çok yaygın olan bir mezhep durumunda bulunuyordu. ... Devamı »»»
ŞAMANİZM « Din
Esası ruhçuluğa dayanan eski bir Türk dininin adı. Eski Türkler, dünyanın ruhlarla dolu olduğuna ve insanların yaşayış ve hareketlerinde bunların etkisi olduğuna inanırlardı. Ruhlarla insanlar arasındaki ilgileri, bu inanışa göre şamanlar sağlarlardı. ... Devamı »»»
ŞEYHÜLİSLAM « Din
Osmanlı İmparatorluğu'nda, din işlerini yöneten, aynı zamanda dünya işlerini de din bakımından incelemekle yetkili kimse. Osmanlıların ilk zamanlarında en yüksek din adamlığı, “kazaskerlik” görevinde toplanırdı. Fatih devrinden itibaren, “müftü” diye adlandırılan şeyhülislâm, bütün ulemanın başkanı ve müderrisler arasında en yüksek derecede Olandı. Müftüler, Divan-ı hümayun'a dahil kimseler değildi ve yargı erkleri yoktu. Bu işi Anadolu ve Rumeli kazaskerleri görürdü. Bunların görevi, dinî konularda fetvalar vermeden ve çeşitli din meselelerini çözümlemekten, ibaretti. Fakat, XVII. yüzyıldan i... Devamı »»»
ŞEYTAN « Din
İslâm inanışına göre, melek olduğu halde Adem Peygambere secde etmediği için melekler katından kovulan ve o zamandan beri insanları fena yollara saptırmak için didinen manevî varlık. Hıristiyan inanışlarına göre de, meleklikten çıkarılmış manevî varlıkların şefidir. ... Devamı »»»
ŞİİLİK « Din
Peygamber Muhammed'in damadı Ali'yi ve onun evlâtlarını mağdur sayan Müslüman, topluluğun bir mezhebi. ... Devamı »»»
SÜNNİLİK « Din
İslâm mezheplerinden biri. Kur'andaki doğmalara ve Peygamberlerin sünnetlerine göre amel etmeyi en doğru ve tek yol olarak gören bir mezheptir. Ebu Hanife tarafından kurulmuştur. ... Devamı »»»
TAOİZM « Din
Çin'in halk dini. Perilere, ölülere cinlere, putlara ve şeytana tapmayı bir inanış haline getirmiştir İlkel dinlerden biridir. ... Devamı »»»
TAPINAK « Din
Puta tapanların ve çok Tanrılı dinlerin Tanrıları adına ibadette bulunmak için yaptıkları binalara verilen ad.İlkel dinlerde görülen yapılardandır. Hıristiyanlıkta, ibadetlerin yapıldığı yerler, kilise ve camilerdir. Tapınaklarca, çoklukla, tapılan Tanrı heykelleri ve Kutsal bilinen şeylerin heykelleri, anıtları bulunurdu. Yunan ve Roma tapınakları, en ünlü olan tapınaklar arasındadır. ... Devamı »»»
TARİKAT « Din
Tasavvufa dayanan ve kimi eski dinlerin kalıntılarını yaşatan, kimi de şeriatın insanlara pek sert gelen kurallarını yumuşatmak ihtiyacı ile meydana gelen türlü Müslümanlık öğretileri. Tarikatlar, yalnız Müslümanlıkta değil, öbür dinlerde de vardır. ... Devamı »»»
TOTEMCİLİK « Din
İlkel kavimlerde görülen en ilkel din. Sop ve klan denilen en ilkel insan topluluklarının dini olan totemcilikte “totem” Klan'ın ortaklaşa malı sayılan her hangi bir hayvan bir bitki, bir eşyadır. Klan'ın sembolüdür ve kutsal sayılır Klan'a bağlı olan her şey bu sembolün işaretini taşır. Herkes bu totemin soyundan gelmiştir. Totem bir hayvansa onun eti yenmez ve avlanamaz. Bütün klanın ortaklaşa atası ve koruyucusu sayılır. ... Devamı »»»
TUFAN « Din
Din kitaplarına göre Nuh Peygamber zamanında yağan ve bütün dünyayı sular altında bırakan büyük yağmurlar kırk gün kırk gece sürmüş, bütün dünya 150 gün sular altında kalmış, bütün insanlar, hayvanlar ölmüş, yalnız Tanrının emriyle Nuh Peygamber'in yaptırdığı büyük gemide daha önceden birer çift olarak yerleştirilen hayvanlar kalmıştır. Tufan bitince bunlar gemiden çıkarılmışlar ve üreyerek insanları ve hayvanları yeniden meydana getirmişlerdir. ... Devamı »»»
ZERDÜŞT « Din
Klâsik yazarların, Zerdüştlük dininin kurucusu olarak gösterdikleri kişi. Yaşayıp yaşamadığı kesin olarak bilinmemektedir. Aristo'ya göre Zerdüşt M. Ö. VII yüzyılda yaşamıştır. Bazı yazarlar da, Zerdüşt'ün M.Ö. X. yüzyılda yaşadığını yazarlar. Zerdüşt'ün kurduğu bu dinin esası iyilik ve fenalık mücadelesidir. Her ikisi üstünlük için birbirleriyle savaşmaktadır. Bu çarpışmada, iyilik tanrısına melekler, fenalık tanrısına da şeytanlar yardım eder. İran’da yaygın olan bu din, Müslümanlığın yayılması ile (VII. yüzyıl) tarihine karışmıştır. Bu dinin kutsal kitabı “Zend – Avesta” dır. ... Devamı »»»