| |
BEKTAŞİLİK « Din
Sayısı on iki olan esas tarikatlardan biri. Kurucusu Hacı Bektaş-ı Velidir. Bektaşilere göre Ali, tanrının zuhuru; Mir'aç, Muhammed'in Ali'ye intisabıdır. Muharrem ayında on gün su içmemek Ali'nin doğum günü saydıkları Nevruz'u kutlamak ve üç gün süt içmek, Bektaşilerle sohbet etmek, muhabbet sofralarında saz almak, Muharremlerden sonra Bektaşî babasına baş okutmak, dinî ibadetleri yerine geçer. Bektaşilerde beş derece vardır. Birinci derece “dervişlik” tir. (erkek muhiplerden birinin dervişliğe ikrar vermesi). Üçüncü derece “babalık”tır (ehliyeti görülen bir dervişin, halife tarafından “baba” yapılması). Dördüncü derece “halifelik”tir (herhangi bir baba'nın halifelik makamlarından birine başvurarak halifelik icazeti alması). Beşinci derece “mücerrettik” tir (müceret olan kimse, hiç evlenmez ve ömrünce kendini tarikata bağlamış olur).
Bektaşilerin, çoklukla hece vezni ile yazılmış bir edebiyatları vardır. Halk edebiyatının kaynağı Yunus Emre'nin şiirleridir. Kaygusuz Abdal, Pir Sultan, Abdal, Kul Himmet, ünlü Bektaşî şairlerindendir. Bektaşilerin, aynı zamanda halk arasında söylenen pek çok fıkraları da vardır.